Kamerdelegatie ‘moet op de plantages staan’

N.B. Het kan zijn dat elementen ontbreken aan deze printversie.

Suriname Een delegatie van Kamerleden reist zaterdag naar Suriname. Is het een onderzoeksreis of een voorbereiding voor excuses?

Voor het eerst in dertien jaar reist er zaterdag een delegatie van de Tweede Kamer naar Suriname. Het doel: leren over het Nederlandse slavernijverleden, de gevolgen daarvan, die voor sommige groepen Nederlanders nog steeds voelbaar zijn, en de manier waarop de Nederlandse overheid daar het beste erkenning aan kan geven. „Je kan er veel over lezen, maar als je wil zien hoe slavernij in het heden doorwerkt, moet je op de plantages staan, met nabestaanden spreken”, zegt Tweede Kamerlid en delegatieleider Kiki Hagen (D66).

Volgend jaar wordt herdacht dat de slavernij 150 jaar geleden definitief werd afgeschaft. Het wettelijk verbod bestaat al tien jaar langer, maar slavenhouders kregen van de Nederlandse overheid nog een overbruggingsperiode om de financiële consequenties op te vangen. Hagen: „We onderzoeken nu hoe we die herdenking moeten vormgeven.”

De delegatie, met Kamerleden van D66, CDA, PvdA, SP, GroenLinks, ChristenUnie, Volt en Bij1, bezoekt in Suriname een plantage en spreekt onder meer met president Chan Santokhi. De Kamerleden bezoeken ook Curaçao en Bonaire, waar ze onder meer een krans zullen leggen tijdens een herdenking van de slavenopstand van 1795.

De reis is een voortzetting van een onderzoek naar het slavernijverleden, dat de commissie Binnenlandse Zaken al sinds begin dit jaar uitvoert. De commissie organiseerde twee rondetafelgesprekken, met experts en nabestaanden. Uit die gesprekken werd al snel duidelijk: nagenoeg alle sprekers die door de Tweede Kamer waren uitgenodigd vinden het tijd dat de Nederlandse overheid excuses maakt voor het slavernijverleden.

Of het bezoek van de Tweede Kamerleden daar een voorbereiding op is? Hagen wil zich daar niet over uitspreken. Zij houdt het erop dat de delegatie „overweegt” na de reis een advies uit te brengen aan het kabinet over hoe het moet omgaan met het slavernijverleden. „Ik denk dat deze reis de basis zal vormen voor het gesprek. Moeten we excuses aanbieden? Zijn excuses dan genoeg? Of moet er meer gebeuren?” Andere Kamerleden die meegaan zijn meer uitgesproken. In juni zeiden Don Ceder (CU) en Inge van Dijk (CDA) tegen NRC dat zij de reis en de gesprekken in de Tweede Kamer wel degelijk zien als voorbereiding op excuses. Zij willen geen antwoord op de vraag óf Nederland excuses moet aanbieden, maar hóe.

Voorstanders wijzen erop dat de gevolgen van het slavernijverleden nog steeds voelbaar zijn, in de vorm van racisme en discriminatie. Zij vinden dat erkenning en verzoening beginnen met excuses. En, klinkt ook: het kabinet maakte de afgelopen tijd wel vaker excuses. Dit jaar alleen al aan de veteranen van Dutchbat en hun nabestaanden, voor de massamoord in Srebrenica en het extreme geweld tijdens de Indonesische onafhankelijkheidsoorlog.

In 2013 noemde toenmalig vicepremier en minister van Sociale Zaken Lodewijk Asscher (PvdA) het Nederlandse slavernijverleden nog „een schandvlek in de geschiedenis”. Namens het kabinet sprak hij toen over „spijt en berouw”.

Maar in 2020 vond premier Mark Rutte (VVD) het aanbieden van excuses nog „complex”. Hij redeneerde dat het polarisatie in de samenleving alleen maar zou vergroten. En, vroeg hij zich af: „kun je mensen die vandaag leven, verantwoordelijk houden voor het verre verleden?”

In de jaren erna groeide de lijst met organisaties en gemeenten die wél hun rol in het slavernijverleden erkennen en daar excuses voor maken. In 2021 boden de burgemeesters van Amsterdam en Rotterdam al excuses aan voor het slavernijverleden van hun steden. In 2022 volgden Utrecht, ABN Amro, De Nederlandsche Bank én de provincie Noord-Holland. Inmiddels lijkt ook het kabinet die kant op te bewegen. Premier Rutte hintte er in juli op dat excuses wellicht nog dit jaar gemaakt zullen worden.


Football news:

Newcastle werd gekocht voor de Saoedi ' s door dezelfde dame die de sjeiks naar Man City bracht en de Britse prins verliet voor onafhankelijkheid
De Premier League is van mening dat Saoedi-Arabië de club niet heeft gekocht, Shearer en de fans zijn blij, er is een zware reflectie in de media: de wereld na de verrijking van Newcastle
Tutberidze ' s zoektocht in het paarschaatsen: Tarasova en Morozov veranderde het programma-en Gleichengauz is verdrietig dat zijn ideeën niet paste daar
Russische voetballer-meme-top 2 in uithoudingsvermogen in FIFA 22. Vermoeidheid is een illusie
Een unieke passage door de bouw van de snelste stedelijke Baan F-1: Het wordt voorbereid voor de Grand Prix voor $ 660 miljoen, de start is in 2 maanden
Rangnik zwijgt over Loco, maar spreekt met de Europese media. We analyseren Nikolic ' s ontslag door een monoloog over Red Bull
Fiorentina vraagt 90 miljoen euro voor Vlahovich. Man City, Juventus, Tottenham en Inter bieden voor de Servische Europese topclubs zijn geïnteresseerd in Fiorentina spits Dusan Vlahovic

3:06 Merendeel veehouderijen die stilgelegd waren vanwege muizengif mogen weer open
3:00 Hoe chipbedrijf ASML in een geopolitieke strijd belandde
2:44 Man schiet zeker 22 mensen dood in Amerikaanse staat Maine
1:53 Leiden Film Festival trapt af met nieuwe film van Nicolas Cage
1:52 Zeker zestien doden en tientallen gewonden bij schietpartij in Amerikaanse plaats Lewiston
1:52 Zeker 22 doden en tientallen gewonden bij schietpartijen in Amerikaanse plaats Lewiston
1:49 Huisdokters binden strijd aan om hogere tarieven
1:44 Schutter dringt bowlingbaan binnen in VS, Amerikaanse media: zeker tien doden
1:44 Schutter dringt bowlingbaan binnen in VS, Amerikaanse media: meer dan tien doden
1:44 Schutter dringt bowlingbaan binnen in VS, Amerikaanse media: zeker zestien doden
23:04 Donald Trump krijgt opnieuw boete in New York voor overtreden spreekverbod
22:55 Nederlandse voertuigen rijden meer, stekkerauto bezig met opmars
22:53 CBS: ruim 10 miljoen mensen hebben keuze gemaakt in Donorregister
22:21 Duizenden huishoudens in Culemborg hebben weer gas
22:08 Lisa Wiersma’s reconstructie van een nachtmerrie
21:39 Trump krijgt 10.000 dollar boete voor overtreden spreekverbod
21:38 Wrakingsverzoek in opruiingszaak Willem Engel afgewezen 
21:36 OGC Nice-speler zeven duels geschorst na bericht over conflict Israël-Hamas
21:29 Shell-topman schrapt tweehonderd banen in duurzame energie
21:27 Slot met Feyenoord koploper in CL-groep: 'Dit gebruiken om iets speciaals te doen'
21:26 Shell-topman schrapt 200 banen in duurzame energie
21:04 Xavi Simons schittert met prachtgoal en assist voor Leipzig, PSG doet Milan pijn
20:55 Apple gooit prijs voor streamingdienst Apple TV+ flink omhoog
20:43 Ook blauwtong in Zeeland, waardoor virus nu in alle provincies heerst
20:35 Ook blauwtong in Zeeland, daarmee heerst het virus nu in alle provincies
20:30 Meta verrast met zeer goede cijfers
20:18 Twee mannen opgepakt na kilometerslange achtervolging over A50
20:06 Giménez en Zerrouki beleven droomavond: 'We kunnen geschiedenis schrijven'
20:00 Annus Horribilis 2023 - De laatste stuiptrekking van de schrijvende aap Don Arturo (42)
19:52 Ontslagen bij duurzame energiedivisie van Shell
19:37 Ook oorlogsrecht is een wapen geworden
19:28 OnlyFans verdient miljarden, maar seksuele uitbuiting neemt toe
19:23 ‘Oorlogsmisdaden door Hamas zijn geen vrijbrief voor Israël om die ook te plegen’
19:22 Het positieve nieuws van de afgelopen periode: Slimme badmuts en minder afval
19:21 Ajax-trainer Maduro onder de indruk van Brighton: 'Ik ga andere accenten leggen'
19:21 Vier spelers van Telstar willen niet in shirt met regenboogmotief spelen
19:16 Giménez kan voor Feyenoord ook scoren in de Champions League
19:15 In de Kamer wil hij ‘het systeem bevragen’
19:11 Op de bres voor de maakindustrie in Nederland: ‘We lopen achter’
19:09 Pusic bij debuut als Shakhtar-trainer onderuit tegen Barcelona in CL
19:03 De Australische kangoeroe: icoon of plaag?
19:03 Ajax-coach Maduro onder de indruk van Brighton: 'Ik ga andere accenten leggen'
19:02 Republikein Mike Johnson verkozen tot voorzitter Huis van Afgevaardigden
19:00 Stop de genocide, BDS nu!
18:47 Republikein Mike Johnson verkozen tot voorzitter van Huis van Afgevaardigen
18:44 Overzicht | Israël zou op verzoek van VS willen wachten met start van grondoffensief
18:43 Giménez gidst sterk Feyenoord naar belangrijke zege op Lazio in CL
18:43 AZ-trainer Jansen kijkt uit naar duel met Emery: 'Hij is een prachtig voorbeeld'
18:43 Abel maakt 24 jaar na hit 'Onderweg' comeback met nieuwe muziek
18:35 Vier Telstar-spelers weigeren in regenboogshirt te spelen bij KKD-wedstrijd
18:25 Voetafdrukken dinosaurus ontdekt op strand in Zuid-Engeland
18:17 Onbekende aartsconservatief Mike Johnson nieuwe voorzitter Huis van Afgevaardigden
18:10 Maar waar protesteren deze studenten tegen?
18:08 Na weken van gesteggel is Mike Johnson nieuwe Republikeinse voorzitter Huis
18:05 Apple verhoogt prijs voor streamingdienst Apple TV+ flink
18:01 Dertien Kamerpartijen zeggen nu: 'Koning betaal belasting, net als iedereen'
18:00 Mike Johnson verkozen tot voorzitter Huis van Afgevaardigden
17:56 Maduro erkent dat Steijn moeite had met betoog clubpsycholoog Almere over Ajax
17:49 NRC-redacteur Niki Korteweg is Europees wetenschapsjournalist van het jaar
17:42 Kamer en kabinet erkennen dat jeugdbescherming niet op orde is
17:41 Wielerploeg Jumbo-Visma vindt nieuwe sponsor: kunnen jaren vooruit
17:41 Maduro erkent dat Steijn moeite had met tirade clubpsycholoog Almere City
17:20 Khadija Arib eist dat onderzoek naar gedrag Khadija Arib (voorlopig) geheim blijft
17:20 Leerlingenvervoer in Breda 'ietsjes beter', maar ouders merken er niets van
17:18 Gerommel in de Partij voor de Dieren gaat door in de rechtbank
17:11 Verffabrikant AkzoNobel wil komende jaren écht efficiënt worden
17:11 Rapport: mensen van Afrikaanse afkomst ervaren nog veel racisme in EU
17:11 Rapport: mensen van Afrikaanse afkomst in EU ervaren meer racisme dan eerder
16:57 Kandidaten parlementsvoorzitter VS door Republikeinse draaideur
16:56 Op 50ste verjaardag van kerncentrale Borssele is politieke weerstand verdwenen
16:52 OM eist 22 jaar cel tegen zevende verdachte vergismoord Beuningen
16:50 Advocaat Paul Acda voor half jaar geschorst om rol in Sanderink-saga
16:38 Bijlezen: dit gebeurde vandaag in de oorlog tussen Hamas en Israël
16:35 'Iran wil eenheid uitstralen met Hamas, Hezbollah en Islamitische Jihad'
16:32 In 100 woorden | Waarom is de maan rond (en is dat überhaupt zo)?
16:30 LIVE VOETBAL! Feyenoord - Lazzzioooooooo
16:25 Rotterdamse verbrandingsoven nog zeker jaar buiten werking na brand
16:23 Man valt drie verdiepingen naar beneden in winkelcentrum Eindhoven
16:18 Veltman ziet situatie Ajax met lede ogen aan: 'De gifbeker moet echt leeg'
16:14 Officieel Zweeds woordenboek na 140 jaar eindelijk voltooid
16:08 Taxi in Amsterdam rijdt kinderwagen met baby aan en rijdt door
15:49 Man opgepakt die mogelijk betrokken was bij aanslag op Zweden in Brussel
15:40 Feyenoord begint met Zerrouki en Giménez aan belangrijk CL-duel met Lazio
15:39 Taxi rijdt kinderwagen met baby aan in Amsterdam, verdachte rijdt door
15:37 Corona-ophef achtervolgt BBB: groeipijnen of slechte screening?
15:36 Tweede Kamer veroordeelt leus ‘from the river to the sea’
15:35 Iemand z'n geld kwijt?
15:32 OM eist 22 jaar cel tegen verdachte vergismoord Beuningen
15:31 Judoka De Wit grijpt naast goud op Grand Slam van Abu Dhabi
15:28 Grindpaden en veel bergetappes in Tour de France, wielrensters vier dagen in Nederland
15:28 Grindpaden en veel bergetappes in volgende Tour de France, wielrensters vier dagen in Nederland
15:26 Nederlandse cricketers kansloos onderuit tegen topland Australië op WK
15:14 Nederlandse cricketers kansloos onderuit tegen Australië op WK
15:10 OVV-voorzitter: 'Kabinet had meer twijfel moeten tonen tijdens coronacrisis'
15:09 Cody Gakpo staat voor rentree bij Liverpool na bijna een maand blessureleed
15:05 Ineens gaat het migratiedebat niet alleen over asiel
14:54 Duizenden woningen in Culemborg zitten zonder gas vanwege gaslek
14:52 Twee tips over doodgestoken trucker Hazeldonk, identiteit is nog niet zeker
14:50 'From the river to the sea'-leus is geweldsoproep, vindt Kamermeerderheid
14:50 Tweede Kamer overwegend positief over maatschappelijke diensttijd