Cyprus

«Αναμνήσεις από την Πάφο (2)» της Σεβγκιούλ Ουλουντάγ

Sevgul Uludag

caramel_cy@yahoo.com

Τηλ: 99 966518

Ο Halil Onbashi συνεχίζει όπως και την περασμένη εβδομάδα να μοιράζεται τις εμπειρίες του από την αγαπημένη του Πάφο:

«Κατά τη διάρκεια της περιόδου 1964-1968 η έξοδος από την Πάφο απαγορευόταν, καθώς έκλεισαν τα ‘σύνορα’. Μετά το 1969 οι περιορισμοί καταργήθηκαν και άνοιξαν οι δρόμοι μεταξύ πόλεων. Η καθημερινή ζωή άρχισε ξανά. Οι άνθρωποι άρχισαν να πηγαίνουν στον ελληνοκυπριακό τομέα για ψώνια ή για περιηγήσεις, αλλά απαγορευόταν στους μαθητές και τους Τουρκοκύπριους στρατιώτες (τους αποκαλούσαμε ‘Mucahit’ – ‘Μουτζαχίτ’) να πάνε χωρίς άδεια στην ελληνοκυπριακή πλευρά.

Ο αγώνας

Μια μέρα είχα πάει με έναν φίλο στο λιμάνι στην Κάτω Πάφο. Υπήρχε ένα γήπεδο δίπλα σε αυτό που είναι τώρα ο χώρος στάθμευσης και οι Ελληνοκύπριοι νέοι είχαν εκεί έναν ποδοσφαιρικό αγώνα. Είχα αρχίσει να παίζω στη δεύτερη ομάδα ποδοσφαίρου Baf Ulku Yurdu και ένας Ελληνοκύπριος μου ζήτησε να παίξω. Έβαλα δύο γκολ και κερδίσαμε, ενώ μου είπαν αν ήθελα να δημιουργήσω τη δική μου ομάδα. Το έκανα και κανονίσαμε παιχνίδι την επόμενη Κυριακή. Μαζεύτηκε πολύς κόσμος και μου έκανε εντύπωση, ενώ η ελληνοκυπριακή ομάδα ήταν οργανωμένη με στολές, σε αντίθεση με εμάς που ήμασταν με τις αμάνικες. Τελικά χάσαμε το παιχνίδι. Την επόμενη μέρα στο σχολείο δύο Τουρκοκύπριοι χωροφύλακες μας έβγαλαν από τις τάξεις μας και μας πήραν στο αστυνομικό τμήμα κατηγορώντας μας πως πήγαμε χωρίς άδεια στην ελληνοκυπριακή πλευρά, λες και είχαμε διαπράξει έγκλημα. Παραπεμφθήκαμε στο πειθαρχικό συμβούλιο του σχολείου, ενώ μας επέπληξαν και μας χαστούκισαν οι καθηγητές απαγορεύοντάς μας να περάσουμε στην ελληνοκυπριακή πλευρά. Οι ελληνοκυπριακές εφημερίδες παρουσίασαν τον αγώνα. ‘Ένας αγώνας φιλίας πραγματοποιήθηκε μεταξύ της ποδοσφαιρικής ομάδας Baf Ulku Yurdu και της ελληνοκυπριακής ομάδας AΠΟΠ Πάφου’. Χρόνια αργότερα, το 1996, πήγαμε σε μια εκδήλωση στο Λήδρα Πάλας που διοργάνωναν τα Ηνωμένα Έθνη για τα 50χρονά τους. Στο ίδιο λεωφορείο ήταν και ο δάσκαλός μας Yusuf Ozturk, ένας αυστηρός δάσκαλος που μας είχε κρίνει αυστηρά για την ενέργειά μας και τον αγώνα. Αυτό που γνώριζαν οι φίλοι μας εκτός από αυτόν ήταν πως ο γιος του Behich είχε παίξει κι αυτός στον αγώνα, απλώς ξέραμε πως θα ήταν δύσκολα τα πράγματα γι’ αυτόν, καθότι αυστηρός, κι έτσι δεν το είπαμε ποτέ. Εκείνη τη μέρα του 1996 αποφασίσαμε να το μοιραστούμε μαζί του. Άρχισε να κλαίει αφού άκουσε αυτά που έλεγα και είπε: ‘Τέτοια φιλία είναι σπάνιο να βρεθεί σήμερα. Δυστυχώς παιδιά οι συνθήκες εκείνο τον καιρό ήταν διαφορετικές και αυτό που είχαμε κάνει ήταν τότε απαραίτητο. Μακάρι να μην ζούσαμε τίποτε από όλα αυτά’.

Ο Halil με τη μητέρα του στην Πάφο.

Το νοσοκομείο

Στη δεκαετία του 1970 ήμασταν η νέα γενιά στην Πάφο και δημιουργήσαμε μια ομάδα νέων που ονομαζόταν Mehmet Beyler Group. Γυρνούσαμε μαζί, διασκεδάζαμε μαζί και φορούσαμε μαύρα μπερέ και μαύρα σάλια. Πήραμε το όνομά μας από τον φίλο μας, τον οποίο αποκαλούσαμε ‘Mehmet ο αστροναύτης’ – ήταν ο αρχηγός της ομάδας μας. Έπαιζε κιθάρα και αγαπούσε τη μουσική. Είχαμε και ομάδα ποδοσφαίρου και ιδιαίτερα τους καλοκαιρινούς μήνες είχαμε αγώνες μεταξύ των γειτονιών. Ο πιο σημαντικός αγώνας που είχαμε ήταν μεταξύ της ομάδας μας Mehmet Beyler και της ομάδας Yeshilyurt. Υπήρξε μεγάλος ανταγωνισμός μεταξύ αυτών των ομάδων και οι αγώνες ανακοινώνονταν στον κινηματογράφο. Ο αρχηγός της ομάδας που έχανε έπρεπε να φιλήσει το χέρι του αρχηγού της ομάδας που κέρδιζε το παιχνίδι. Σε έναν από τους αγώνες που δώσαμε έσπασα το πόδι μου. Δεν υπήρχε εξειδικευμένος γιατρός στην τουρκοκυπριακή πλευρά, οπότε με έστειλαν επειγόντως στο ελληνοκυπριακό Γενικό Νοσοκομείο και ξεκίνησα εκεί τη θεραπεία μου. Στο νοσοκομείο παρέμεινα για δέκα μέρες. Έμενα σε ένα διπλό δωμάτιο και υπήρχε ένας 60χρονος Ελληνοκύπριος που έμενε στο ίδιο δωμάτιο. Αυτό μου συνέβαινε για πρώτη φορά: Λόγω αυτού που περνούσαμε, τις πρώτες μέρες πραγματικά ανησυχούσα και φοβόμουν. Ο Ελληνοκύπριος το είχε παρατηρήσει και μου είπε: ‘Μην ανησυχείς φίλε μου, είμαστε όλοι Κύπριοι’. Προσπαθούσε να με κάνει να χαλαρώσω και να γίνουμε φίλοι. Είχε ένα μικρό τρανζίστορ. Ήταν Κυριακή και εκείνη την ημέρα ο αείμνηστος Huseyin Kanatli είχε ένα διάσημο ραδιοφωνικό πρόγραμμα μουσικής – ακούγαμε αυτό το πρόγραμμα κάθε Κυριακή. Μου έδωσε το τρανζίστορ και άκουσα την εκπομπή και τότε άρχισα να χαλαρώνω. Το είπα στον πατέρα μου και εκείνος ζήτησε από τη μητέρα μου να φτιάξει εκμέκ κανταΐφι (ekmek kadeyifi) και το έφερε στον Ελληνοκύπριο συγκάτοικό μου. Μια μέρα ο συγκάτοικός μου μου είπε: ‘Μην ανησυχείς Onbashi, είσαι νέος, σε έξι μήνες θα παίξεις ξανά, μην ανησυχείς’. Μέρες μετά, όταν βγήκα από το νοσοκομείο, πήγα στο περίφημο κατάστημα παπουτσιών Bata στον ελληνοκυπριακό τομέα. Εκεί συνάντησα τυχαία τον Ελληνοκύπριο συγκάτοικό μου από το νοσοκομείο! Χάρηκε που με είδε και με ρώτησε αν άρχισα να παίζω ξανά ποδόσφαιρο… Και του είπα ότι, ναι, έπαιζα στην ομάδα Baf Ulku Yurdu… Στράφηκε σε μένα και είπε: ‘Βλέπεις φίλε, δεν σου το έλεγα;’ και έφυγε.

Οι νεαροί Τουρκοκύπριοι ποδοσφαιριστές της Πάφου.

Η επίσκεψη στο σπίτι με τη μητέρα μου

Όταν άνοιξαν τα οδοφράγματα το 2003, ξεκινήσαμε να κάνουμε ταξίδια στην Πάφο ως η ομάδα ‘Είμαστε η Πρωτοβουλία των Παφιτών’ για να επισκεφτούμε τα μέρη όπου είχαμε ζήσει στο παρελθόν. Η μητέρα μου μου τηλεφώνησε και είπε ‘Γιε μου, σε παρακαλώ πάρε με στο σπίτι μου στην Πάφο, θέλω να τη δω για τελευταία φορά’. Ήταν μεγάλη σε ηλικία και λίγο άρρωστη, στην αρχή δεν ήθελε να πάει. Αλλά αυτή τη φορά ήταν πρόθυμη και μου είπε ότι είχε δει τον πατέρα μου, το σπίτι μας, τον μαχαλά μας στα όνειρά της και επέμενε ότι έπρεπε να πάει. Πήγαμε όλοι μαζί στην Πάφο. Όταν φτάσαμε στην Πάφο, η μητέρα μου ζωντάνεψε, άρχισε να μας λέει σε ποιο σπίτι έμενε. Ήταν απίστευτα χαρούμενη και μετά πήγαμε στο σπίτι μας στην Πάφο. Οι Ελληνοκύπριοι γείτονες ήξεραν ότι θα πηγαίναμε και ήταν εκεί. Μας υποδέχτηκαν πολύ καλά. Η μητέρα μου έμεινε μέσα στο αυτοκίνητο για λίγη ώρα, απλά παρατηρώντας. Την καλούσαμε, αλλά ήταν σαν να μην μας άκουγε… Μετά από λίγο βγήκε από το αυτοκίνητο και πήγε στην αυλή του σπιτιού μας και άρχισε να μιλά για τις αναμνήσεις της. Τότε άρχισε να χαϊδεύει τους τοίχους του σπιτιού, να κλαίει και να λέει: ‘Ο πατέρας σου είχε χτίσει αυτό το σπίτι’.

Η μητέρα του Halil κατά τη διάρκεια της επίσκεψής της στο σπίτι της στην Πάφο.

Οι Ελληνοκύπριοι που έμεναν σε εκείνο τον μαχαλά άρχισαν να κλαίνε μαζί της, υπήρχε μια μεγάλη θλίψη τώρα στον μαχαλά. Η μητέρα μου στράφηκε στους Ελληνοκύπριους που έμεναν στο σπίτι και είπε, ‘Υπήρχε ένα φούλι (φυτό με λουλούδι) εδώ, ο σύζυγός μου Djahit το είχε φυτέψει, πού είναι;’. Το πρώτο πράγμα που ρώτησε η μητέρα μου ήταν για το λουλούδι που είχε φυτέψει ο πατέρας μου. Η μητέρα μου μιλούσε καλά ελληνικά και όλες οι οικογένειες εκεί ήταν πρόσφυγες από το βόρειο μέρος του νησιού, ρώτησαν επίσης για τα μέρη τους και έγινε μια πολύ ωραία συνομιλία. Εκείνη την ημέρα γυρίσαμε όλη την Πάφο, η μητέρα μου ήταν πολύ χαρούμενη. ‘Ευχαριστώ, γιε μου, με έκανες πολύ χαρούμενη, δεν ξέρω αν θα δω ποτέ ξανά αυτά τα μέρη, ακόμα κι αν πεθάνω τώρα, δεν με πειράζει», είπε η μητέρα μου. Λίγα χρόνια αργότερα η μητέρα μου πέθανε. Μόνο αυτοί που το έζησαν αυτό θα καταλάβαιναν τα συναισθήματά της. Αυτοί οι άνθρωποι πέρασαν όλη τους τη ζωή εκεί, ό,τι είχαν αποκτήσει το απέκτησαν με τον ιδρώτα και τη δουλειά τους. Είχαν οδυνηρές και χαρούμενες αναμνήσεις. Και εμείς πρέπει να αντλούμε διδάγματα από όλα αυτά… Προκειμένου τα παιδιά μας να μην ζήσουν αυτά που είχαμε περάσει πρέπει να αντικαταστήσουμε την κουλτούρα της σύγκρουσης με μια κουλτούρα ειρήνης και συνεργασίας και να είμαστε ενάντια σε όλους τους πολέμους. Πουθενά στον κόσμο δεν υπάρχουν νικητές στους πολέμους, μόνο μια μικρή μειοψηφία ωφελείται και εμείς, ως Τουρκοκύπριοι και Ελληνοκύπριοι, το μάθαμε αυτό βιώνοντάς το. Αντί να ζήσουμε μαζί, επιλέξαμε να πολεμούμε. Γι’ αυτό χάσαμε πολλούς από τους ανθρώπους μας, τους συντρόφους μας, τους φίλους μας, τους αδελφούς, τις αδελφές, τις μητέρες και τους πατέρες μας… Έπρεπε να φύγουμε από τα μέρη που ζούσαμε για πολλές δεκαετίες… Αυτές οι αναμνήσεις δεν είναι μόνο δικές μου, αλλά κοινές αναμνήσεις… Όλοι όσοι ζουν στην Κύπρο έχουν κοινές αναμνήσεις. Δυστυχώς, όλη η παιδική και νεανική μας ηλικία πέρασε με συγκρούσεις και αβεβαιότητες. Όσο ζούμε, οι αναμνήσεις μας θα ζουν στις καρδιές μας. Πόσο ωραία το είπε η ποιήτρια Neshe Yashin: ‘Λένε πως ο άνθρωπος πρέπει την πατρίδα ν’ αγαπά, έτσι λέει κι ο πατέρας μου συχνά. Η δική μου η πατρίδα έχει μοιραστεί στα δυο, ποιο από τα δυο κομμάτια πρέπει ν’ αγαπώ;’».

Έτσι θα πάμε στη Γενεύη για να βρούμε το… γιατί – Κλείδωσαν τα διαδικαστικά, ποιοι και πόσοι θα μπορούν να παρίστανται

«Αναμνήσεις από την Πάφο» της Σεβγκιούλ Ουλουντάγ

Football news:

Thomas Tuchel: Maybe de Bruyne needed to leave Chelsea. Werner and Havertz will be able to show their best qualities here
Ter Stegen about 2:8 from Bayern: It really hurt Barca, hurt our pride. We just couldn't stop them
The Champions League final between Man City and Chelsea is likely to be moved from Turkey
Man City are Interested in Lukaku, but the striker wants to stay at Inter. There are no negotiations with Chelsea either
Zidane and Gattuso are on the list of possible candidates for the post of head coach of Juventus
Barcelona may sign PSV top scorer Malen if the deals for Holand and Depay fall through
Koeman on disqualification: I think it's personal. Well, the type is not an insult, there is something else