Select countries

00:00 Топ листа на најпопуларни женски имиња во светот
00:00 ВИДЕО: Неверојатна трансформација од бездомник во модерен маж
00:00 Докузовски: Ова беше празник за кошарката, ме радува што вечното дерби се враќа
00:00 Многу инциденти и само еден гол, Милан ја совлада Сампдорија (ВИДЕО)
00:00 МЗТ Скопје ја доби вечната пресметка со Работнички и го освои Купот на Македонија
00:00 Гласна расправа на германскиот политичар и турската делегација во Минхен
00:00 Пожар во куќа во охридско, загина маж
00:00 Eдното крило на Беса го избра Гаши за претседател, конгресот на второто крило на Касами е закажан за 24 февруари
00:00 Зошто треба да знаете колку заработуваат вашите колеги?
00:00 Гонзалез: Игравме под притисок, Вардар остана лидер во групата
00:00 Власт (политичари) и народот
00:00 ВИДЕО: Тепачка во Кавадарци во финалето од Купот
00:00 Струмичкиот карневал уште еднаш потврди зошто е меѓу 20-те најдобри улични карневали во светот (Весник)
00:00 Анистон и Теру имаат „челичен“ предбрачен договор
00:00 Во Беса дефинитивно нема помирување - Африм Гаши на Конгрес избран за лидер на отцепеното крило (Сител)
00:00 Од утре врнежливо (+Инфо)
00:00 ВМРО-ДПМНЕ: СДСМ го штити криминалот, зошто никој не е затворен за убиството на младиот Јанушев?
00:00 Трамп: Русија успеа да внесе раздор во САД
00:00 Шоу на Дибиров за нова победа на Вардар во Лигата на шампионите
00:00 Денес никој не би ја препознал Славица Чуктераш
00:00 ФОТО: Ќерката на Пикси со омажи во необичен фустан
00:00 Родителите на злоставуваното девојче го бараат старателството над неа
00:00 Утре нова цена на горивата
00:00 Ова е првиот сопруг на Емина Јаховиќ
00:00 Голот на Алан доволен за славје на Сан Паоло и рекорд на Наполи (ВИДЕО)
00:00 Георгиевски: Како тоа Бугарија 25 години молчи на политиката на грчкото монополизирање на името Македонија?
00:00 СДСМ: Заврши времето кога институциите молчеа и не преземаа ништо
00:00 Африм Гаши избран за претседател на БЕСА на конгресот во Тетово
00:00 Радев: Ја ценам улогата на Бигорскиот манастир за зацврстување на пријателството меѓу Бугарија и Македонија
00:00 ВИДЕО: Тито запалил кубанска пура во Белата Куќа и покрај забраната и предупредувањето од Никсон
00:00 Закопаното богатство во Лешок – мамка за дивите трагачи по злато
00:00 Мирен протест во Битола против промена на името
00:00 Македонски државјанин уапсен во Грција
00:00 Геровасили: Моментумот во преговорите е идеален
00:00 Медиумската ергела на СДСМ во полн погон
00:00 Андоновска до Царовска: Скандалот со девојчето од „25 Мај“ заслужува разрешница и одговорност,
00:00 Андоновска до Царовска: Скандалот со девојчето од „25 Мај“ заслужува разрешница и одговорност, недозволиво е институциите да молчат
00:00 Грчка министерка смета дека преговорите се во идеален моментум за решение
00:00 Кахремани за ТВ 21: Африм Гаши е најсериозен кандидат за претседател на Движење Беса
00:00 „Кликер“ ќе ја промовира книгата „Сонувани и будни песни“ од Владимир Мартиновски
00:00 ФОТО: Вака изгледал Ѕверка од „Сексот и градот“ во младоста
00:00 Нацев: Граѓаните на своја кожа ги чувствуваат последиците од катастрофалната одлука за СДСМ и Заев за амнестирање на затворениците
00:00 Честитка од Мицкоски до г.г. Стефан по повод празникот Велики поклади – Прочка
00:00 Трамп вели дека ФБИ можел да го спречи масакрот на Флорида да не губеле време на руското мешање во изборите
00:00 Кирацовски за Прочка: Преку меѓусебно помирување и почитување градиме едно општество за сите
00:00 „Феникс“ подготвува трибина за македонската литература за деца и млади
00:00 Уапсен гувернерот на централната банка на Летонија
00:00 Отворено писмо на 200 македонски интелектуалци: Да се прекинат преговорите за името
00:00 Ќе паднат цените на роамингот меѓу Македонија и Бугарија
00:00 Регулатнорна ќе донесе одлука - не чека нова цена на горивата
00:00 Чешка преку Швајцарија до директен пласман во четвртфиналето
00:00 После 19 години среќен брак открил дека сопругата крие страшна тајна – поради тоа завршил во лудница (ФОТО)
00:00 Авионот може да лета и доколку му откажат сите мотори – еве како и колку долго
00:00 Учениците во Флорида протестираа против оружјето, Ема Гонзалес жестоко го критикуваше Трамп: „Срам да ви е“ (ВИДЕО)
00:00 Драма во Битола: Татко, мајка и син завршија во станица, ќерката и тројца полицајци во болница
00:00 Скопјанец искасан од вучјак среде улица
00:00 Во Битола тaтко, мајка и брат притворени, ќерка и тројца полицајци во болница
00:00 Вашето име и презиме открива дали сте предодредени за пари и моќ
00:00 Вашето име и презиме открива дали сте предодредени за пари и моќ- дознајте на овој начин
00:00 Автомобил излета од автопатот Скопје-Тетово: Има повредени, меѓу нив и деца
00:00 Уапсен странски државјанин на граничниот премнин „Деве Баир“
00:00 Најмногу снег во Маврово, најстудено во Берово (Сител)
00:00 Девојка од Битола ги тепала братот и таткото - и полицајците завршиле претепани во болница
00:00 Заев: Струмичкиот карневал е уште еден доказ дека градиме мостови на соработка со Европа и светот (ФОТО)
00:00 Автомобил излета од автопатот Скопје-Тетово: Повредени 5 лица, меѓу нив две деца
00:00 „То Вима“: Постепена примена на ерга омнес и промена на Уставот
00:00 Македонците од Австралија се против законот за јазиците, договорот со Бугарија и промена на името
00:00 12 бакнежи кои можат да ви ги откријат чувствата на вашиот партнер
00:00 Пандев: Секогаш ќе му бидам благодарен на Интер, но овој пат морав да го победам
00:00 Mу починал синот, но без да каже на никого го одигра цел меч (ФОТО)
00:00 Димитров во Минхен: Македонија е важна тула во куќата на регионалната безбедност и стабилност
00:00 Овие сонови никако не смеете да ги игнорирате
00:00 „То Вима“: Коѕијас и Димитров одат чекор по чекор напред за договор
00:00 Фејсбук ќе ја користи традиционалната пошта за контакт со огласувачите
00:00 Се подобруваат трговската размена и севкупните односи меѓу Македонија и Бугарија
00:00 Донован Мичел победник во натпреварот во забивање, но Картер си е Картер (ВИДЕО)
00:00 Патнички авион со 66 лица се сруши во Иран
00:00 Апсење на граничниот премин „Св. Наум“
00:00 Фотографии од страшната сообраќајка кај Ропотово во која загинаа две лица
00:00 Туристи ги оштетиле најпознатите статуи во светот заштитени од УНЕСКО
00:00 Каде наврна најмногу снег и каде е најстудено утринава
00:00 После бакнежот на сцена, нови детали од заедничката посета на Македонија
00:00 ВМРО-ДПМНЕ: СДСМ ги троши парите на граѓаните за да ги задоволи апетитите на своите олигарси
00:00 Фото: Премиерот Заев и министри на приемот на карневалските групи во Струмица
00:00 Денеска е Прочка – празник на проштевањето и очистувањето од гревовите
00:00 Најстудено во Берово, 53 сантиметри снег во Маврово
00:00 Овие три хороскопски знаци освојуваат на прв поглед
00:00 ВМРО-ДПМНЕ: Нов скандал на СДСМ, милионска зделка во четири очи за РЕК Битола
00:00 Жестоки судири меѓу полицијата и антифашистите во Италија (ФОТО)
00:00 Лукаку со два гола го однесе Манчестер јунајтед во четвртфинале (ВИДЕО)

Last news

00:00 NBA All Star EN VIVO: Team LeBron James vs. Team Stephen Curry
00:00 América empató 1-1 ante Veracruz por el Torneo Clausura de México
00:00 Datangi Masyarakat di Perbatasan, Esthon-Chris Sampaikan Tekad Peningkatan Infrastruktur dan Listrik
00:00 Posadas: atraparon a “escaladores” y secuestraron un auto vinculado al robo en una casa céntrica
00:00 Λαγάνα δύο μέτρων για την Μακεδονία και τον Μ.Αλέξανδρο
00:00 อยากลงทุนในหุ้น เริ่มง่ายๆ.. ได้ที่นี่
00:00 Airbnb to use technology to prevent sex trafficking
00:00 Syyrian kurditaistelijat: Syyrian hallitus on luvannut auttaa taisteluissa Turkkia vastaan
00:00 Japan logs first trade deficit in eight months
00:00 Показали унікальні фото "сірої зони" між КНДР та Південною Кореєю
00:00 Ricardo Mayorga viajó a Estados Unidos este domingo arropado por el silencio
00:00 Starosta Devínskej Novej Vsi podozrivý z úplatku: Jambora čaká obžaloba z korupcie
00:00 Škandál charitatívnych pracovníkov na Haiti: Za humanitárnu pomoc žiadali sex a peniaze!
00:00 Outdoor dunny house: $2.45m
00:00 สาวโพสต์เเชร์ประสบการณ์ใช้สนามบินภูเก็ตเเบบไม่มีแอร์ฯ ทั้งไทยเทศสุดเหนอะ
00:00 Трамп: РФ достигла своей цели, посеяв разногласия в США
00:00 Australians on dole for more than five years has DOUBLED
00:00 Best photographs in the world are revealed 
00:00 Real Madrid Menjadi Tim Pertama Cetak 6.000 Gol di La Liga
00:00 Российскую часть МКС передадут в концессию S7
00:00 Aplikasi Rehab Plus Bagi Mantan Pecandu Narkoba (2)
00:00 'Huge travel risk': Police, TAC slam Princes Highway 110km/h speed limit proposal
00:00 Obasanjo: Katsina elders to reply ex-President’s letter soon – Masari
00:00 La conflictividad laboral local es "mucho mбs alta" que en los paнses desarrollados
00:00 أفضل 5 فيتامينات للعظام و المفاصل
00:00 Tech company GetSwift shares plummet, slicing ex-AFL player's fortune
00:00 Автолюбители оценили шпионское фото нового Peugeot 508 с уникальным дизайном
00:00 Police issue warning after 12-year-old girl sexually assaulted in Victoria mall
00:00 Fatih’te korkutan gecekondu yangını
00:00 “พญาเสือ” เผย “แก๊งเจ้าสัว” ล่าเสือดำทุ่งใหญ่ เปิบ “ตัวเดียวอันเดียว” เสือดำ
00:00 Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu Warns Iran to ‘Not Test Israel’s Resolve’
00:00 Intervienen bares en frontera con Ecuador
00:00 मुंबई-पुणे के बीच दौड़ सकती है दुनिया की पहली हाइपरलूप, PM मोदी ने रखी आधारशीला
00:00 "Это же Путин!" Российская журналистка рассказала о курьезе с президентом РФ
00:00 Video: Coleman võttis Greene'ilt sprindi maailmarekordi, seekord ametlikult
00:00 DAIC members suffer over $200 million in damage from Hurricane Maria
00:00 When celebs shared twinning pet pictures...
00:00 4 pemenang The NextDev 2017 berguru ke Silicon Valley
00:00 Fiscale deals met multinationals gaan op de schop: financiën wil meer grip op 'rulings'
00:00 Cerita Ikke Nurjanah Putuskan Berhijab
00:00 Siang Ini, Jalur Puncak Dibuka untuk Uji Coba Pasca Longsor
00:00 ИГИЛ взяло на себя ответственность за террористический акт в Дагестане
00:00 Un locutor de Misiones figura entre los delincuentes más buscados del mundo por Interpol
00:00 Brandstiftung in Berlin: Vier Brände binnen fünf Tagen in Hochhaus
00:00 আজকে কুম্ভের আর্থিক অবস্থা ভাল যাবে না
00:00 Localizan en fosa clandestina 5 cuerpos en Ixhuatlán
00:00 Inés Melchor llega tercera en el medio maratón de Guadalajara
00:00 Australia, U.S., India and Japan in talks to establish alternative to China’s Belt and Road Initiative: report
00:00 Veterans look back on Bombing of Darwin with sadness and pride
00:00 River le empató a Godoy Cruz un partido cargado de polémicas
00:00 Buhari: President felicitates with Oba Tejuoso at 80
00:00 Mangelnde Ausrüstung: Bundeswehr fehlen Schutzwesten und Zelte für Nato-Einsatz
00:00 Sambutan Tahun Baharu Cina 13 keluarga bertukar tragedi
00:00 Las frases de la semana en la economía internacional
00:00 Эксперты раскрыли характеристики «убийцы» iPhone SE Huawei Mate SE
00:00 Геймеры устроили свадьбу в стиле World of Warcraft (Фото)
00:00 3 Mei perbicaraan kes Cikgu Idzahril
00:00 StarHub CEO Tan Tong Hai buys S$518,000 worth of shares as stock falls to 6-month low
00:00 StarHub CEO Tan Tong Hai buys S$518,00 worth of shares as stock falls to 6-month low
00:00 StarHub CEO buys S$518,00 worth of shares as stock falls to 6-month low
00:00 Ensimmäinen lasku ei onnistunut, Rukajärvellä vielä yksi mahdollisuus – IS seuraa olympiatapahtumia hetki hetkeltä
00:00 Winter blast made Fort Langley's Historic Half even cooler for runners
00:00 Ungari peaminister: kristlus on Euroopa viimane lootus
00:00 ‘It Has Been the Hardest Year.’ U.S. Bobsled Squad Remembers Late Teammate Steven Holcomb
00:00 Ahem ahem! Disha Patani doesn't want beau Tiger Shroff to like another actress' Instagram pics?
00:00 Ex-UKIP leader Henry Bolton seen cosying up to racist girlfriend Jo Marney – a day after getting the boot
00:00 Генсек НАТО: Россия рискует спровоцировать новую ядерную гонку в Европе
00:00 Gimana Kesehatan Anda di Tahun Anjing Tanah? Intip Yuk Lewat Shio
00:00 Ketika Samsung ikut rugi karena iPhone X kurang laku
00:00 มาทำความรู้จักกับอิเกีย บางใหญ่ ก่อนเปิดให้บริการ 15 มี.ค.2561
00:00 Team USA's biggest Winter Olympic team nabs few medals (so far)
00:00 Asensio deja de hibernar
00:00 UK’s Labour dismisses claim leader Corbyn worked with communist spy
00:00 Man begs Texas spare his son from execution after he hatched plot to have his own mum and brother killed
00:00 Gece yarısı bastıran kar ve tipi yolları kapadı
00:00 Γκάμπια: Μορατόριουμ στην επιβολή της θανατικής ποινής
00:00 Başbakanı Binali Yıldırım: Fırat’ın Doğusu-Batısı olmaz sınırda terör kalmayacak
00:00 Мужчину обнаружили повешенным на лестничной клетке жилого дома в Лефортово
00:00 Adana’da 6 köy tek yürek oldu!
00:00 Польская оппозиционная партия предложила изменения к скандальному закону об ИНП
00:00 Brit, 30, who fought ISIS in Syria says ‘game-changing’ app helped the allies find fighters through GPS coordinates
00:00 North Korean athletes at Winter Olympics desperate to avoid ‘hellish GULAG fate’ of 1966 World Cup squad
00:00 ​Tilsa Lozano se reencontró con el ‘Zorro Zupe’ en penal Ancón II (FOTOS)
00:00 Penuhi undangan pemerintah Jepang, Sandiaga terbang ke Tokyo
00:00 Berkah dan Keberuntungan Dari Kuil China Tertua di Australia
00:00 Melihat Rumah Jihadis IS Asal Australia
00:00 «الإيمان» تنظم ملتقى «صناعة نجاح» لعرض تجربتها في تحدي القراءة العربي
00:00 Адвокаты экс-губернатора Хорошавина и его бывших подчиненных обжаловали приговор суда
00:00 Điểm những chú chó “quái thai”, đột biến gây xôn xao nhất
00:00 Βίντεο: Ο Κέβιν Χαρτ δεν μπορούσε να πει «Αντετοκούνμπο» στην παρουσίαση του All Star Game!

Обичаи кои луѓето низ Македонија ги прават по повод големиот празник Свети Трифун

Денес се празнува Свети маченик Трифун, заштитник на градинарите и на лозарите.

Момчето што на 17-годишна возраст со Божја помош ја излекува царската ќерка Гордана којашто не можеше да ја излекува ниту еден лекар во империјата се стекна со голема слава и настрада на 21-годишна возраст, но остана во споменот на целиот христијански православен свет како поим за младост и доследност на христијанските традиции. Подоцна за свој покровител го зеле градинарите, лозарите и меанџиите.

(Именден празнуваат: Трифун, Трајан, Трајанка, Трајко, Трајче…)

Светиот маченик Трифун е роден околу 225 година во Кампсада, во малоазиската област Фригија, во близината на градот Апамија. Неговите родители биле христијани и уште рано кај него ја поттикнале љубовта кон Христовата вера. Во детството чувал гуски, но уште тогаш се истакнал со исцелителска способност. Со Божја помош лечел болни од разни болести и од луѓето ги бркал лошите демони. За неговите чуда се раскажувало во целата империја поради што бил викнат во Рим кај царот Гордијан, кого што во тоа време го снашла голема несреќа, бидејќи ќерка му Гордана се разболела од душевна болест и не можел да ја излечи ниту еден лекар во империјата. Во еден момент нечистиот дух од неа проговорил дека никој не може да го избрка освен Трифун. Најпосле, по Божја промисла во Рим пристигнало и младото, 17-годишно момче од Кампсада, коешто за кусо време ја излечило царската ќерка и се стекнало со уште поголема слава. Од царот било дарувано со многу дарови кои на враќање им ги разделило на сиромасите.

Свети Трифун со маченичка смрт умрел за време на царот Децие кога бил вршен голем прогон на христијаните. Од обласниот римски царски намесник по име Аквилин бил повикан да дојде во Никеја каде што било седиштето на обласната управа и му било предложено да се откаже од Исус и на римските богови да им принесе жртви. Трифун го одбил тоа поради што бил многу мачен. Бил обесен на дрво и тепан со прачка, потоа бил врзан за опашката од коњот и влечен низ полето, а кога и со тоа не го заплашиле го осудиле да му биде пресечена главата со меч. Но пред да биде извршен тој чин, додека војниците го воделе надвор од градот, Трифун се молел на Бога да му ја земе душата и кога дошле на местото за егзекуција тој ја предал душата пред мечот на џелатот да падне на неговиот врат. Тоа се случило на 14/1 февруари 248 година (според други во 250 година), кога имал само 21 година. Локалните верници го погребале на своите гробишта, но тој им се јавил на сон и посакал да биде погребан во своето село. Оваа желба му била исполнета и подоцна моштите му биле пренесени во неговото родно село.

Меѓу поголемите празници кои македонскиот народ ги празнува со многу обичаи спаѓа и Свети Трифун, празник главно познат по обредното закројување на лозјата. Едни го сметаат за последен од зимските, а други за прв од пролетните празници. Во некои краишта на Македонија како што се Охрид и Прилеп празникот е познат и како свети Трипун (или Триун) ‒ пијаница. Како што забележале собирачите на македонските народни умотворби, но и на народните обичаи и верувања, тој бил покровител на меанџискиот еснаф, но и заштитник на лозарите и градинарите. Се верувало дека тој ги штити лозјата и градините од разни штети и несреќи (болести, инсекти, градоносни облаци и сл.), поради што луѓето го славеле и во негова чест изведувале многу интересни обичаи.

Свети Трифун се празнува на 14 февруари според новиот (или на 1 сечко според стариот) календар. Во повеќе краишта на Македонија на овој ден рано наутро се одело во црквата каде што попот пеел молитва и светел вода. Од оваа вода за која се смета дека со осветувањето е ослободена од сите негативни демони и има лековита моќ, луѓето земале во шишиња и ги прскале лозјата при што го изведувале и обредното закројување.

Во скопско, како што забележал М. Кратовалиев, во запис од деветнаесеттиот век, на тој ден по црквите крштевале вода, и од таа вода секој селанин си носел по лозјата заедно со пепел. Во лозјето ќе турел малку од пепелта и ќе полеел од крстената вода. Водата ја поливал за да има бериќет, а пепелта за да „испрхнува“, т.е. да бидат поголеми зрната на гроздовите. Потоа закројувале по неколку лозинки, по што седнувале, се гоштевале и правеле големи веселби.

Вакви обичаи од скопско во минатиот век забележал и К. Шапкарев кој запишал и обичаи од Струга каде што, исто така, се прославувал овој празник. К. Шапкарев сведочи дека во Струга св. Трифун на потсмев го викале „Триун пијаница“ и го сметале како претседател и покровител на градинарството и лозарството, бидејќи ги чувал градинарските сеидби и лозјата од пакосните инсекти кои ги уништувал. „За време на тој ден уште од рано, со истата цел, градинарите повикуваат еден свештеник, да освети вода во градината и после со неа ги поросува посевите, кога истовремено ќе ги прочита соодветните молитви кон св. Трифун, за да ги истреби од градината сите пакосни подземни и надземни инсекти од каков и да било вид. А, пак, лозарите и тие со иста цел, уште од зора, секој оди во своето лозје, и во секое лозје, колку ги има искаструва по неколку пенушки. Тоа се вика „зарежвење“.

Во селото Фотовица, Неврокопско, како што стои во еден запис од деветнаесеттиот век објавен во цариградскиот весник „Новини“,по отпуштањето од црквата секое семејство земало во шише од светената (пеана) вода, земале и леб, храна, вино и ракија и оделе во лозјето. Откако домаќинот ќе го попрскал лозјето со светена вода, застанувал на едниот негов крај, а друг член на семејството застанувал на другиот крај. Тогаш домаќинот ќе викнел: „Дедо Трифоне, каде си?“ Другиот, кој бил легнат меѓу лозите за да не се гледа одговарал: „Чуја, Чуууја!“ Ова се повторувало три пати по што домаќинот ќе речел: „Не мога да те вида од црни бели гроздаци.“ Потоа извикнувал „Дедо Трифонеее! Ела да јадем и да пием!“ На тоа другиот му одговарал: „Чуја, чуја! Ето, ето!“ Двајцата доаѓале во средината на лозјето, каде што одрежувале една лоза, потоа втора одрежувале на едниот крај и трета на другиот крај. Во средината на лозјето ископувале дупка длабока две до три педи, во неа го ставале шишето со останатата светена вода и го закопувале. Тоа го правеле за да го заштитат лозјето од градобијни облаци. Кога ќе завршеле со тоа ставале трпеза на која членовите на целото семејство јаделе, пиеле и се веселеле до доцна вечерта.

Во банско, пак, според записот на браќата Молерови на Свети Трифун децата оделе во градината под лозницата, каде што јаделе пржени јајца и викале: „Куку Трифонеее, не мога да те здогледам од црни бели гроздишча като мојте бутовишча!“ Тоа го правеле за лозата да роди обилно.

Според записите од поново време на З. Делиниколова, во Радовиш, рано наутро, во црквата во бакарен казан „арнија“ крштевале „трипунска вода“ од која потоа земале во шишиња и ја чувале во текот на целата година, за здравје. Со оваа вода ги прскале лозјата и нивите за бериќет или во случаите кога ќе се појавела некоја болест по нивите. По завршувањето на службата во црквата целиот народ заедно со попот и певците оделе во полето каде што во некое лозје по прочитувањето на моливите попот го попрскувал лозјето со светена вода и закројувал три лози со благословот „Дај боже бериќет“. Пресечените лози пак ги потурале со вино и со ракија. Бидејќи овој ден се сметал за меанџиски празник во Радовиш на Св. Трифун се пиело без пари по меаните. Оној што најповеќе ќе се опијанел и ќе се валкал по земјата бил избиран за „цар на пијаниците“ и ова признание го носел преку целата година.

Во Куманово, исто така, според понови записи што ги направил В. Николов, членовите на лозарскиот еснаф од своите редови избирале кум кој „ќе сече колач“ за празникот. Колачот го месела домаќинката на кумот од пченично брашно. На празникот рано наутро еснафот заедно со попот излегувал надвор од градот кај лозјата („Лојзарско место“) каде што попот светел масло, крштевал вода, а потоа го сечел колачот од кој секој земал по едно парче и го јадел како нафора. Потоа за адет закројувале по неколку лози и ги попрскувале со вино и со ракија. Тука јаделе, пиеле и се веселеле со свирки и тапани. Притоа и се тркалале низ лозјата за така и бочвите да се тркалаат полни со вино. Очигледно дека се работи за имитативната магија, верувањето дека сличното произведува слично.

Според верувањата во гевгелиско, што ги запишал С. Тановиќ, свети Трифун бил винар и имал многу лозја. Поради тоа што овој крај се наоѓа на југ и пролетта побргу се чувствува се сметало дека од овој празник почнува да мириса на лето па се велело: „Свети Трифун сече ама на лето мирисе“. Од овие причини, на овој ден се започнувала работата во полето, особено во лозјата и бавчите. Жените, пак, на овој ден ништо не работеле особено избегнувале работа со игла. Попладнето оделе во полето каде што береле зелје зашто се верувало дека на тој ден треба да се касне зеленило.

Во Тиквешијата, исто така, се изведувале богати обичаи што имале цел да обезбедат богат род на оваа култура. Рано наутро лозарите оделе во своите лозја каде закројуваат неколку лози. Притоа закроените лози ги полевале со вино и благословувале: „Господе, ти давам едно шише со вино, за илјада да ни подариш“. Во Ваташа при полевањето со вино и ракија се велело: „Еве ти вино и ракија, а ти дај ни убаво и квалитетно грозје, да можеме да зобаме и вино и ракија да правиме. Бериќетна да ни е годината, да тежи од род.“ И овде по закројувањето се тркалале во лозјето за да се тркалат и бочвите полни со вино. Во Ваташа било обичај по закројувањето свештеникот, во црковниот двор, да забоде запалена гламја во земјата со што се сакало да се забрза заминувањето на зимата и доаѓањето на пролетта.

Следниот ден по Свети Трифун е празникот „Сретение Господне“. Во народот постојат повеќе приказни во врска со тоа како св. Трифун си го пресекол носот. Во преданието од гевгелиско се раскажува дека свети Трифун и Богородица биле брат и сестра. Еднаш кога Трифун работел во лозјето Богородица тргнала низ полето да бере зелје. Берејќи запеала, Трифун слушајќи го гласот не познал дека тој е од Богородица, па се провикнал: „Ох, ох, ох“. Слушајќи го тоа провикнување Богородица го познала дека е гласот од нејзиниот брат и помислила дека тој си го пресекол носот и дека затоа вика. Отрчала дома, зела крпи и побрзала да му ги однесе за да си го врзе носот. Но кога пошла таму и му кажала што помислила тој рекол: „Јас вака режам, а не вака“. Притоа покажувајќи како го правел тоа, навистина си го пресекол носот. Народот мисли дека Господ го казнил затоа што се провикнал кон својата сестра мислејќи дека е туѓа жена.

Ефтим Спространов запишувајќи обичаи што се изведувале на овој празник запишал дека Свети Трифун во Охрид бил познат со името „Трифун-пијаница“. Притоа од неговата вујна Сава, тогаш 63 годишна жена, го забележал преданието за свети Трифун. „Свети Трифун бил пијаница, се вели во ова предание. Кога одела Богородица да си пејт молитва во еден манастир ја сретил тој и је рекол нешто. Тога та го проколнала да си го пресечит носот. И навистина, ко ошол на лозје, мафнал со сорот и си го пресекол. Богородица је сретила жена му и је рекла: Трифун си го пресече носот, ама нишчо немат; изгори малу волна и оди залепи му го“. Ко ошла Трифуница, навистина си го пресекол носот. Тогај напраила, како шо је рекла Богоројца, и му го залепила. Тога и Свети Трифун тргнал со Богоројца и тој ошол на манастирот.

По пат је бркале Евреи. Стретиле еден гојдар и го опитале: али не помина одовде една жена со едно дете? Тој казал, оту поминала. Бидешчем је предал, та го проколнала: „Никога да се не здружват гоедата едно со друго, никога на ќуме да ти се не соберват, ами да ги фашчат штʼркелот и едно со друго да се не вижџʼт!“ И навистна така се сега гојдата. Потаму Еврејте нашле еден козар. И него го опитале, и тој казал оту поминала. Тога и него го проколнала, та зато сега козите се качват по највисоки камчишча по чкрќине и никако не се берат наедно. Најсетне нашле еден овчар. Ко го опитале и него, тој рекол, оту не поминала: а та била скријана во една трнка. Тога та и блосојла овците, та зато сега се наедно одет“.

На иконите св. Трифун е претставен или со сорче за режење на лози или со наметка како чувар на гуски.
Обичаите и верувањата поврзани со овој празник упатуваат на заклучок дека во неговата основа лежи некој голем претхристијански празник поврзан со првите пролетни активности, пред сè со обработката на градините и лозјата.

Дедо Нојо ја изнашол лозата

Дедо Нојо, кога ја изнашол лозата, пресекол прачки и насадил лозје. Прачките кога и засадувал в земи, му турил крв наместо вода и затоа виното било црвено. Крвта била од јагне, од ʼрслан и од свиња. Кога ја турал крвта вака блаосоил:

‒ Кој ќе пиет од виното, што ќе го родит лозјево, потроа, да бидит кроток и весел, како рудо јагне; кој ќе пиет поеќе, да бидит како ѕвер (ʼрслан) јунак и страшен; а кој ќе пиет од мерата надвор за да препиет, да паѓа по земи и да се валка, како свиња во тиња, со него сиот свет да се шегуа.
Народно предание.

Виното и пијаниците

Мори чашо, бу-чашо!
Шчо ми бучиш на мене?
Еф ти јунак за тебе!
Јас те тебе утнаф,
ти ме мене кутна!
О, ти, вино, вато,
шчо ми скрши врато!
Кој те тебе пиет,
без невеста спиет,
кој те тебе љубит,
капа си губит,
кој те тебе сакат,
без гашчи си скакат!
О ти, вино, голо,
шчо ми продаде воло,
братое ми двата,
стрикое ми колата.
Три дни те пифме,
три години се крифме.

Од зборникот на К. Шапкарев.

Подготви Марко Китевски за МИА