Netherlands

D66 en Partij voor de Dieren stonden niet direct te springen om megadonatie

Campagnefinanciering De donatie van 1 miljoen euro die D66 anderhalve week voor de verkiezingen kreeg, riep vragen op, ook bij de partij zelf. De Partij voor de Dieren „kende de man al langer.” 

Voor miljardair en IT-ondernemer Steven Schuurman ruim 1,3 miljoen euro in de verkiezingskassen van twee politieke partijen stortte, wilde hij precies weten waar iedere komma en punt in hun verkiezingsprogrammas stond. Want ja, het gaat wel om „serieus geld”. De ondernemer gaf uiteindelijk 1 miljoen euro aan D66 en 3,5 ton aan de Partij voor de Dieren. Aan die donaties is geen enkele voorwaarde verbonden, zegt Schuurman tegen NRC. „Ik heb gezegd: alsjeblieft D66, PvdD, doe je ding en doe je best.”

De bedragen betekenen enorme kapitaalinjecties voor die partijen, vlak voor de campagne naar zijn hoogtepunt gaat. Ter vergelijking: de Partij voor de Dieren had een campagnebudget van zo’n 700.000 euro. Dat schiet nu omhoog tot boven de 1 miljoen euro. D66 wil niet zeggen hoe groot het campagnebudget dit jaar is. Vier jaar geleden was dat bijna twee miljoen euro, blijkt uit het jaarverslag. Beide partijen willen het geld dat ze van Schuurman besteden aan reclametijd op tv inkopen en hun online campagnes. De PvdD denkt ook aan adverteren in landelijke kranten. De partij doet minder prominent mee in de grote tv-debatten, maar heeft nu extra budget om tv-spotjes in te kopen.

Schuurman is geen lid van D66 of PvdD. Sinds zijn techbedrijf Elastic in 2018 naar de Amerikaanse beurs ging is hij miljardair. Hij heeft geen actieve rol meer in dat bedrijf – hij is nog wel lid van de raad van bestuur. „Sindsdien is er een lange zoektocht naar hoe ik iets kan doen voor de wereld.” Met name klimaat en duurzaamheid vindt hij belangrijk - hij ziet de klimaatcrisis als het grootste probleem waar de wereld de komende decennia mee te maken heeft. Zijn keuze viel op D66 vanwege het „groene pragmatisme” en op de PvdD vanwege de „agenderende rol” van die partij in het klimaatdebat.

Lees ook dit interview uit 2016 met Steven Schuurman over zijn bedrijf Elastic: Zoeken als Google, maar dan beter

Daarna was het een kwestie van bellen. Bij de PvdD sprak hij eerst lijsttrekker Esther Ouwehand en vervolgens Lieke Keller, mede-oprichter en directeur van het partijbureau. Het gesprek ging niet direct over geld, vertelt Keller. „Het was in eerste instantie een gesprek over onze doelstellingen. Pas daarna zei hij dat hij een belangrijke donatie aan de partij wilde geven.” Het enige wat Keller toen wist: het bedrag is hoger dan 4.500 euro - alle giften hoger dan dat bedrag moeten worden gemeld aan het ministerie van Binnenlandse Zaken, inclusief de naam van de gever. „Pas later, na een gesprek met Ouwehand, hoorde ik om hoeveel het ging.”

Ook D66 heeft meerdere gesprekken met Schuurman gehad, laat een woordvoerder van de partij weten. „We nemen grotere bedragen alleen aan van mensen die we kennen.” Omgekeerd bood dat contact voor Schuurman een manier om meer te weten te komen over de plannen van D66.

De partijen stonden niet meteen te springen, zegt Schuurman. „Ze hebben niet direct ‘ja’ gezegd, niet binnen één dag en ook niet binnen twee dagen.” D66 liet door een extern bureau onderzoeken of Schuurman zijn geld wel op een eerlijke manier verdiend had. De Partij van de Dieren vond dat niet nodig. „We kenden de man al langer.”

Een gift van een miljoen euro is uitzonderlijk – voor zover bekend is er niet eerder zo’n grote donatie gedaan aan een Nederlandse politieke partij. Grote giften zijn vaker in de orde van tienduizenden euro’s, in uitzonderlijke gevallen krijgen partijen een paar ton van een donateur.

Bij de verkiezingen in 2017 kreeg de PvdD giften van bij elkaar „enkele tienduizenden euro’s” van zakenman Jan-Peter Cruiming, indertijd eigenaar van de internationale vacaturesite Jobbird. Tien jaar eerder kreeg de PvdD 300.000 euro van Nicolaas Pierson, die een fortuin verdiende met de verkoop van klamboes.

De VVD kreeg in de aanloop naar de verkiezingen van 2017 een gift van 350.000 euro van een stichting die op hetzelfde adres staat ingeschreven als de VVD, blijkt uit het financiële verslag van de partij. Het is onduidelijk hoe dat geld is binnengekomen. In 2016 kwam er 1 miljoen euro binnen van de Stichting Ondersteuning VVD Tweede-Kamerverkiezingen, die kleinere giften aan de VVD verzamelt. Wie aan die stichting doneerde is niet bekendgemaakt.

De stichting Vrienden van 50Plus ontving vanaf 2014 in totaal 350.000 euro van vastgoedmagnaat Chris Thünnessen, die volgens toenmalig partijvoorzitter Geert Dales invloed wilde uitoefenen op de standpunten van de partij.

Schuurman heeft geen invloed willen kopen bij D66 en PvdD, stellen alle betrokkenen. „Zulke eisen staan we niet toe”, aldus D66. Zelf zegt Schuurman „absoluut geen enkele voorwaarde” te hebben gesteld aan de gift. „De verkiezingsprogramma’s waren al klaar.”

Schuurman zegt dat hij zo transparant mogelijk over de gift wil zijn. „Niet zoals de VVD, waar het via stichtingen gaat zodat je niet weet wie de echte donateurs zijn. De kiezer moet weten: wie heeft er gedoneerd, en waarom, is er een potentieel belang bij?” Het nadeel van die aanpak, vindt Schuurman: „Het gaat nu over mij, terwijl het over het klimaatprobleem zou moeten gaan, en de oplossing.”

Lees ook dit profiel van Steven Schuurman

Football news:

Kimmich op Alaba: Real Madrid is een goede keuze. Niet zo veel opties voor een stap vooruit na Bayern München
Het geld voor de Super League werd beloofd door de grootste Amerikaanse bank - daarvoor hielp het de Amerikanen Europese clubs op te kopen
UEFA op de 12 oprichters van de Super League: ze zullen leven met schaamte. We zullen aanvullende sancties bespreken
Prins William over de Super League: Ik ben blij dat de stem van voetbalfans is gehoord
Directeur van Milaan Maldini: ik leerde over de Super League op zondag, alles werd besloten op een hoger niveau
Geit Hennes VIII, De voormalige mascotte van Keulen, stierf.Geit Hennes VIII, De voormalige mascotte van Keulen, stierf. Hennes VIII was de mascotte van de Duitse club van 2008 tot 2019 en verscheen in het stadion voor elke thuiswedstrijd
Frappar is de eerste vrouwelijke scheidsrechter bij de Heren Euro. Karasev en de Argentijnse Rapalini behoren tot de 19 belangrijkste scheidsrechters