Nepal

किन र कसरी गरिन्छ डिएनए परीक्षण ?

कञ्चनपुरकी १३ वषिर्या निर्मला पन्तको बलात्कारपछि हत्या गरिएको प्रसंगले अहिले पुरै देशलाई शोकमा डुबाएको छ । घटना भएको महिनादिन भन्दा बढी गुजि्रसक्यो । तर, त्यो प्रसंग अझै किनपनि आलो छ भने, अपराधी फेला परेका छैनन् । कानुनी कारबाही भएको छैन ।

कसले निर्मलाको हत्या गर्‍यो ? यो प्रश्नको जवाफ खोजिरहेको छ समाज । तर, राज्य एवं प्रशासनसँग यसको चित्तबुझ्दो जवाफ छैन । निर्मला हत्या अभियोगमा केही व्यक्तिमाथि शंका गरिए, पक्राउ गरिए । तर, उनीहरु निर्दोष थिए । निर्दोषलाई नियतबस् दोषी देखाउनका लागि प्रहरी प्रशासन नै लागिपरेको जनगुनासो व्यापक रुपमा बढ्दै गएपछि अपराधी खोज्ने कामले तिब्रता पायो ।

यसै क्रममा निर्मलाको हत्यारा को हो ? कसले उनलाई बलात्कार गर्‍यो भनेर खोज-अनुसन्धान भइरहेको छ । अतः यसका लागि एकमात्र भरपर्दो विकल्प बनेको छ, डिएनए परीक्षण । यसैको नतिजाले अपराधी पत्ता लाग्नेछ ।

हत्या तथा बलात्कार प्रकरणमा जिल्ला प्रहरी कार्यालय कञ्चनपुरका तात्कालिन प्रहरी प्रमुख एसपी डिल्लीराज विष्टका साथमा उनका छोरा किरण तथा भीमदत्त नगरपालिकाका मेयर सुरेन्द्र विष्टका भतिजा आयुषको डिएनए परिक्षण सुरु गरिएको छ ।

निर्मला हत्याकाण्डमा प्रहरीले मुख्य अभियुक्तको रुपमा सार्वजनिक गरेको दिलिपसिंह विष्टको डिएनए रिपोर्ट नेगेटिभ आएपछि स्थानीयको दवावमा गृह मन्त्रालयले एसपी विष्ट लगायतलाई डिएनए परिक्षणको आदेश दिएको हो ।

आखिर के हो डिएनए परीक्षण ? 

डीआक्सीराइबोन्यूक्लिक एसिडलाई चिकित्सकीय भाषामा डिएनए भनिन्छ । यो प्रत्येक जीवको कोषिकामा पाइने एक किसिमको जेनेटिक तत्व हो । डिएनएले शरीरको प्रत्येक टिस्यू तथा संरचनाले गर्ने कार्यलाई नियन्त्रित गर्दछ ।

यसले शरीरमा एक किसिमको व्लू पि्रन्टले झै काम गर्ने हुदाँ मानिसको शरीरले कसरी काम गर्छ र मानिस कस्तो देखिन्छ भन्ने कुरा पनि डिएनले नै निर्धारित गर्दछ ।

किन गरिन्छ डिएनए परिक्षण ?

सामान्यतया डिएनए परिक्षण कुनै पनि व्यक्तिको बायोलोजिकल पिता तथा माताको पत्ता लगाउनका  लागि गरिन्छ । किनकी प्रत्येक प्राणीमा आधा डिएन जैविक आमाबाट पाइन्छ भने आधा  पिताबाट पाइन्छ ।

त्यसबाहेक, फोरेन्सिक तथा आणवंशिक अनुसन्धानमा समेत डिएनएको प्रयोग गरिन्छ । डीएनए प्रोफाइलिंग  (डिएनए फिंगरपि्रन्ट, डिएनए टेष्ट तथा डीएनए टाइपिङ्ग) एक किसिमको फोरेन्सिक प्रविधि हो, जसले अपराध अनुसन्धानमा कुनै अपराधी पहिचान गर्न तथा उसको पहिचान पुष्टि गर्छ ।

किनकी शरीरको सम्पूर्ण कोशिकामध्य डिएनए एउटै मात्र हुन्छ, जुन नमुनाको रुपमा छाला, कपाल, रगत तथा अन्य शारीरीक तरल पदार्थ सहित शरीरको कुनै पनि अंगको नमुनाको लागि प्रयोग गर्न सकिन्छ ।

यस्ता नमुना संकलनका लागि कुनै निश्चित उमेर चाहिदैन । जुनसुकै उमेरमा पनि डिएनए परीक्षण  गर्न सकिन्छ । यो परीक्षणमा  जेनेटिक प्रोफाइलको अध्ययन गरिन्छ र त्यसभित्रको समानता र असमानता हेरिने गरिन्छ ।

सामान्यतया बाबुआमासित गरिने डिएनए परिक्षणमा बाबुआमा बच्चाको जैविक मातापिता हुन् की हैनन् भनेर हेरिने गरिन्छ । यस्ता परिक्षणको नतिजा ९९ दशमलब ९९ प्रतिशत सही हुने गर्छ ।

डिएनए परीक्षणलाई उमेर वा मादक पर्दाथको सेवनले असर गर्न सक्छ ?

पक्कै हुँदैन । व्यक्तिको उमेर वा मादक पर्दाथको सेवनले  डिएनए परीक्षणको नतिजालाई कुनै पनि हालतमा प्रभावित पार्दैन । किनकी यसलाई  कुनै पनि हालतमा बदल्न सकिन्न । यस्ता परीक्षण जैविक पिताको मात्र नभई जैविक माता पत्ता लगाउनका लागि पनि गरिन्छ । यद्यपी, यस्ता परीक्षण विरलै गरिन्छ ।

कसरी गरिन्छ डिएनए परीक्षण ?

डिएनए परीक्षणका लागि व्यक्तिको गालाभित्रको टिस्युको नमुना संकलन गरिन्छ । विशेगारी एटा कटन स्वाबलाई गालाको भित्री भागमा रगडेर उक्त नमुना संकलन गर्न सकिन्छ । यस्ता परीक्षण गर्नका लागि यस्ता चार स्वाब संकलन गरिन्छ ।

यस्ता परीक्षण गर्नु पूर्व खाना खानाले  कुनै असर गर्दैन । तर डीएनए नमुना संकलनका लागि प्रयोग गरिएको वकल स्वाब दुषित हुन सक्दछ ।

त्यसो त डिएनए परीक्षणका लागि यस्ता नमुना नङ्ग, कपाल, रगत लगायत शरीरका अन्य कोशिकाबाट पनि लिन सकिन्छ । तर वकल स्वाब लिन सजिलो तथा पिडा रहित हुने भएकोले डिएनएको लागि यो राम्रो विकल्प मानिन्छ । नेपालमा डिएन परीक्षण विभिन्न अस्पतालहरुमा गर्न सकिन्छ ।

Football news:

Solskjaer on Southampton's 96th-minute goal: Manchester United won a lot of games like this. This is football
Inter came in second place in Serie A. Juventus has 8 points more, with 6 more rounds to play
Maguire on the draw with Southampton: We controlled the game and did enough to win
Maradona could become the face of the world Cup-94 for 100 million dollars. Diego refused – the contract required him to take American citizenship
Benzema scored his 19th La Liga goal. Messi Has 22
Belotti is the first Torino player in 43 years to score at least 15 goals in two consecutive seasons
Martial became the tenth Manchester United player to score 50 goals in the Premier League