logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo
star Bookmark: Tag Tag Tag Tag Tag
Netherlands

‘Bombshell’ twijfelt tussen feminisme en antifeminisme

Recensie Film

Drama Terwijl in New York het proces wegens seksueel misbruik tegen filmproducent Harvey Weinstein loopt, is ‘Bombshell’ over de val van Fox News-baas Roger Ailes de eerste grote speelfilm van het #metoo-tijdperk.

Er zit een zekere ironie in dat de eerste grote speelfilm over #metoo niet over de filmindustrie gaat of over producent Harvey Weinstein, die momenteel in New York terechtstaat wegens seksueel geweld, maar over een zaak die een jaar eerder speelde dan Weinsteins ondergang najaar 2017. Bombshell van regisseur Jay Roach en scenarist Charles Randolph (bekend van financiëlecrisisfilm The Big Short) focust namelijk op de val van mediamagnaat Roger Ailes. Hij was samen met Rupert Murdoch in de jaren negentig oprichter van de rechts-conservatieve Amerikaanse kabelzender Fox News.

Lees ook: Draai een rondje, zegt baas Fox News, dan kan ik je billen zien

Onder Ailes groeide Fox uit tot de grootste nieuwszender van de Verenigde Staten. Tijdens de presidentscampagne van 2015 ontpopte Fox zich als schaamteloze supporter en spreekbuis van Donald Trump. Roach en Randolph suggereren zelfs dat Ailes hem zijn „gestoorde theorieën” influisterde. Maar, en dat is waar Bombshell over gaat, Fox News was ook het bedrijf waar seksisme en seksueel grensoverschrijdend gedrag zowel voor als achter de schermen de bedrijfscultuur bepaalden.

En dat is meteen het ingewikkelde. De slachtoffers in de hele zaak zijn ook vrouwen die, om tal van redenen, het spel niet alleen meespeelden, maar ook uitdroegen. Veelzeggend is een scène in de dameskleedruimte waar rekken vol dezelfde stretchjurken hangen, uitgevoerd in zuurstokroze en het harde rood, wit en blauw van de Amerikaanse vlag, en waar de vrouwen zich eerst in lagen spandex en andere magic bodyfasion hijsen voordat hun doorgaans ijsblonde haren in allemaal dezelfde kapsels worden geföhnd. Barbie meets The Stepford Wives. Om zich vervolgens door hun mannelijke gasten te laten vernederen.

Het levert een ongemakkelijk kijkervaring op. En althans eentje waar je als vrouw niet zo makkelijk om kunt gniffelen. De film doet weliswaar niet aan ‘victim shaming’, maar begeeft zich door de licht-satirische toon en vorm soms wel op glad ijs.

De bekendste van de Fox-vrouwen is waarschijnlijk nieuwspresentator Megyn Kelly (Charlize Theron), die in het kader van de machtsstrijd tussen Ailes en Murdoch van die laatste toestemming kreeg om Trump kritisch te ondervragen over zijn seksistische uitlatingen over vrouwen. Overigens niet per se vanuit feministische overwegingen. „Ik ben geen feminist, ik ben advocaat”, zou ze aan de vooravond van het interview haar beweegredenen verklaren. Het was dus beslist niet allemaal geïnternaliseerd seksisme. Haar vragen leidden tot een haatcampagne op Twitter, culminerend in het moment waarop Trump die eerst anderen de ijzers voor hem uit het vuur had laten halen tegen CNN zei: „There was blood coming out of her eyes, blood coming out of her wherever.”

Lees ook dit profiel: Charlize Theron zet de trend met haar ‘lelijke’ rollen

Tegelijkertijd zit er ook een scène in de film waarin Kelly’s echtgenoot haar na een vervolginterview in de montagekamer laat weten dat ze Trump er veel te makkelijk mee heeft laten wegkomen. Toen moest nog blijken dat zij zelf ook een van Ailes’ vele slachtoffers was.

Het balletje kwam echter aan het rollen door de iets oudere voormalige anchor en ex-Miss America Gretchen Carlson (Nicole Kidman). Ook haar insteek is complex. We leren haar kennen als ze als medepresentator van de dagelijkse ochtendtalkshow Fox & Friends naar de middag wordt gebonjourd. Deels om haar zeker binnen de context van Fox te genuanceerde aanpak van vrouwelijke gasten en onderwerpen. Deels om haar leeftijd. Als ze uit solidariteit met jonge vrouwen op ‘no make-up day’ ongeschminkt de buis op gaat, bijt Ailes haar toe: „Niemand wil een vrouw van middelbare leeftijd door de menopauze heen zien zweten.” Maar ze wordt vooral op een zijspoor gezet omdat ze een klacht heeft ingediend over hoe ze door haar mannelijke gasten stelselmatig denigrerend werd behandeld.

Ondertussen voert de film een derde, fictief personage op dat illustreert hoe een giftige mix van intimidatie en ambitie vrouwen in een positie kan brengen waarin ze onmachtig zijn om hun grenzen te bewaken. Deze ‘evangelische millennial’ Kayla, gespeeld door Margot Robbie, heeft een van de meest indringende scènes van de film als ze half argeloos half berekenend snapt dat ze bij Ailes moet zijn om hogerop te komen en dat het helpt om bij die ontmoeting een net iets korter rokje dan gewoonlijk te dragen. Maar zelfs als ze vermoedt dat het daar niet bij zal blijven, wordt ze toch overvallen door de terloopse vraag om even haar benen te laten zien. Televisie is immers een visueel medium. En nog een beetje. En nog een beetje. Daar is het roofdier aan het werk.

Het is een scène die in beeld bijna harder aankomt dan een verkrachting, omdat hij haarscherp laat zien hoe machteloos je als vrouw kunt zijn in een omgeving waar niet alleen een mannelijke norm de boventoon voert, maar ook een chronisch, systematisch disrespect bestaat voor vrouwen. En een angstcultuur. Als Kayla troost wil zoeken bij een vrouwelijke collega met wie ze een verhouding heeft, zegt die letterlijk: „Vertel het me niet.” Wegkijken als overlevingsstrategie. Ook laat Bombshell zien hoe andere vrouwen de ‘enablers’ kunnen zijn van seksueel misbruik. Daar is maar één blik van Ailes’ assistent voor nodig. Het is een uitstekend voorbeeld voor hoe het in #metoo niet alleen om seks draaide, maar misschien nog wel meer om macht en het ontzeggen van iemands waardigheid.

Op zulke momenten kun je je afvragen waarom Bombshell Fox niet harder aanpakt. Roger Ailes is in 2017 overleden. Maar de presentatrices dragen nog steeds dezelfde jurken. Dat vrouwbeeld wordt nog steeds elke dag aan miljoenen inwoners van de Verenigde Staten als het enige ware verkocht.

Themes
ICO