Crowdfunding, met name om donaties te vragen voor persoonlijke doelen, wordt nog altijd steeds populairder. Donaties liepen in 2020 zelfs op tot een totaalbedrag van bijna 23 miljoen euro. Maar wie vraagt er eigenlijk om geld, en waarom zijn we zo gul om andermans plannen te financieren?

"Natuurlijk voelde ik gêne om geld te vragen. Ik heb wel tien minuten boven de verzendknop gehangen voordat ik mijn eerste crowdfundingmail verstuurde." Maar violiste Emma van der Schalie klikte. En: ze haalde 40.000 euro op om een eigen viool en strijkstok te laten bouwen.

Van der Schalie: "Ik speelde altijd op instrumenten in bruikleen van het Nationaal Muziekinstrumenten Fonds. Het voelde raar: een professioneel violiste zonder eigen viool. Maar een viool is duur, en een muzikanteninkomen is doorgaans geen vetpot. Geweldig dus dat dit met crowdfunding kon."

Twee grote donateurs leverden de helft, de rest kreeg ze van zo'n honderd anderen: fans, familieleden, vrienden, muziekliefhebbers. "Het voelt beladen én geweldig: zoveel geld voor mijn droom te krijgen. Ik voel me bijna verplicht er heel mooie dingen op te gaan laten horen."

Ook in coronatijd financieren we meer

Doneren voor de dromen van een ander. Zeker in deze financieel spannende tijden lijkt het een beetje vreemd, maar crowdfunding zit wel degelijk in de lift.

Gijsbert Koren is crowdfundingexpert en initiatiefnemer van CrowdfundingCijfers.nl. Sinds 2011 onderzoekt hij de ontwikkeling van het fenomeen. Koren: "In 2019 werd er in Nederland nog 15,4 miljoen euro aan donaties door consumenten en goede doelen opgehaald; in 2020 was dat 22,7 miljoen." In de vorm van leningen en aandelen werd er nog meer opgehaald.

“Heb je honderd mensen die een tientje geven, dan komt je project betrouwbaarder over.”
Patrick Wessels, consumentpsycholoog

Een ronde langs de meestgebruikte platforms als Doneeractie.nl, WhyDonate.nl en GoFundMe.com leert dat de mensen en hun persoonlijke doelen ontzettend divers zijn: van een vrouw die 1 miljoen euro hoopt op te halen voor haar droomhuis tot mensen die zonder medische behandeling het einde van het jaar niet halen - en alles wat daartussenin zit. Wat opvalt is dat ook minder schrijnende doelen net zo goed sponsoring krijgen.

Aan het begin bijdragen is aantrekkelijker

Waarom zijn we eigenlijk bereid om financieel bij te dragen aan de plannen van een ander? Consumentpsycholoog Patrick Wessels: "Uit betrokkenheid. Maar soms is het ook de sociale norm die het afdwingt, het gevoel van: iedereen doet het, dus ik ook."

Vooral een van de eersten zijn die bijdraagt, schijnt ons volgens Wessels te stimuleren: "Dat geeft een extra gevoel van waarde, meer dan als je later aanhaakt."

"En dan is het een kwestie van: hoe lager de bedragen, hoe betrouwbaarder je doel overkomt. Neem iemand die voor zijn actie twee sponsors heeft, die ieder 500 euro geven. Dan denk je als potentiële donateur: zijn vader en zijn beste vriendin steunen hem", legt Wessels uit. "Heb je daarentegen honderd mensen die een tientje geven, dan heb je de overtuiging van de meerderheid achter je, en komt je project betrouwbaarder over."

Geven voor een gevoel van verbondenheid

Wessels vermoedt dat crowdfunding inspeelt op onze behoefte om ons verbonden te voelen. En om onrecht recht te zetten: "Als iemand anders in de problemen zit, zonder eigen toedoen, dan voelt het goed om te doneren. Voordat crowdfunding online groot werd, was ik niet op de hoogte van je probleem. Omdat je het via internet nu met anderen kunt delen, geef je mij de keuze om niets te doen, wat ongemakkelijk voelt, of om juist wel iets te doen aan jouw probleem."

Dat sluit aan bij de tip die Koren voor potentiële crowdfunders heeft. "Pols voor je je actie begint of jouw eigen sociale cirkel zou willen bijdragen. Zo ja: ga online, en laat het daar niet alleen bij. Maak folders en blijf je boodschap via sociale media verspreiden. Een succesvolle actie is als een marketingcampagne: iedereen moet weten dat je ermee bezig bent."