Cyprus

Πόνος ’74: «Τα θύματα δεν είναι μόνο στις κασιούες»

Ο Χρίστος Χριστοφίδης, καταξιωμένος πολιτικός στις γραμμές της Αριστεράς, καταγράφει στον «Πολίτη» τα γεγονότα γύρω από τον θάνατο του πατέρα του, πολίτη τεχνικού στη Cyta, ο οποίος σπεύδοντας στο καθήκον στις 20 Ιουλίου του 1974 για την αποκατάσταση των τηλεπικοινωνιών πλήγηκε από σφαιρίδια όλμου κατά τους βομβαρδισμούς της Λευκωσίας από τον τουρκικό στρατό. Παράλληλα, εξομολογείται το βίωμα της προσωπικής απώλειας, μιλώντας για τη διαχείρισή της από την ε/κ κοινότητα.

Μετά το κακό
«Εβαφτίστηκα αρχές του Αυγούστου άρον-άρον τζαι 14 Αυγούστου εφύαμεν που τη Μόρφου τζι επήαμεν Ευρύχου. Εμεινίσκαμεν στον καφενέ, η μάμα μου, ο παππούς, η γιαγιά, οι αρφάες της. Τελικά εφύαμεν που την Ευρύχου τζαι επήαμεν Λεμεσό. Στη Λεμεσό εσυντηρούσεν μας ο Ερυθρός Σταυρός. Εμεινίσκαμεν έξω για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα τζαι μετά ήρτεν ένας κύριος τζι είπεν μας ότι είσιεν το τρίπατο του Καψάλου στον κύριο δρόμο, ότι εμείνισκεν μια κοτζιάκαρη που μόλις έγινε η εισβολή έπιαν τα πράματα της τζι επήεν με το πλοίο στην Αθήνα που ήταν ο γιος της. Τζαι λαλεί μας ’να σας το ανοίξω, να μπείτε μέσα ώσπου να δείτε ίνταμ που ’ννα γίνει’. Ουδέν μονιμότερον του προσωρινού. Η μάνα μου εγύριζεν, επαρακάλαν να της έβρουν μια δουλειά, τελικά μετά που τέσσερα-πέντε χρόνια, το ‘78, είπαν της ότι τιμής ενέκεν στη Cyta να έρτεις καθαρίστρια, λόγω του πατέρα μου που εδούλευκε στη Cyta. Τζαι μετά εδώκαν μας σπίτι στο συνοικισμό τζι ήρταμεν Λευκωσία».

Στον Στρόβολο ΙΙ
«Ούλλοι είχαν προβλήματα τζαι για να μπορέσουν να επιβιώσουν έπρεπε να ακουμπά ο ένας πά’ στον άλλον. Όπως έν’ τα σπίθκια κολλημένα, τζαι τότε τούτοι οι συνοικισμοί επειδή εχτιστήκαν με (τσιμεντο)μπλοκ, ό,τι επάθαινεν ο γείτονας, ακούαμεν το. Η μάνα μου εσηκώννετουν τζι επήαινεν δουλειά η ώρα πέντε το πρωί, τζι επήαινα στην κυρία Κατίνα να μας κάμει γάλα, τζαι μετά επειδή εσχόλανε πιο γλήορα η μάνα μου το μεσημέρι, έρκουνταν οι κόρες της κυρίας Κατίνας σπίτι μας να φαν όταν εσχολάναν που το σχολείο».

Στο σχολείο
«Ένα που τα πράματα που εν μου αρέσαν καθόλου ήταν όταν ήμαστε τετάρτη δημοτικού τζι εφκάλαν μας μια φορά διάλειμμα, εμένα (τζαι) κάποιους που ήταν παιθκιά πεσόντων τζαι αγνοουμένων, τζαι εκρατήσαν τα άλλα τα μωρά για να τους πουν ότι ’ξέρετε, τούτοι εχάσαν τους γονείς τους τζαι να τους συμπεριφέρεστε διαφορετικά’. Τζι έρκουνταν οι παρέες μας μετά τζαι ελαλούσαν μας ’ρε έτσι τζι έτσι μας είπαν’. Εν τζι εξέραν να χειριστούν καταστάσεις. Ή με τα συσσίτια εκάμναν μας το. Τάχα εβάλλαν μας εμάς σε προτεραιότητα τζι εμείς ενιώθαμε άσχημα. Οπότε για να καταλήξουμε, τα θύματα έν’ πολλαπλάσια».

Για την εμπειρία του 2001
«Χάνεις έναν άνθρωπο. Γύρω που τζιείν’ τον άνθρωπο δημιουργείται ένας θρύλος, ίνταλος ήταν, ίντα που έκαμνεν, ειδικά για μας που εν τους εγνωρίσαμε. Τζαι ξαφνικά μια μέρα λαλούν σου ’έλα να τον δεις’ τζαι θωρείς πά’ σε ένα τραπέζι ένα σκελετό. Θυμούμαι που σοκαρίστηκα. Ήρτεν ο ανθρωπολόγος τζι έπιανε το χέρι, το πόδι, την κκελλέ. Ο πατέρας μου επολέμησεν τζαι το ‘64 στην Τηλλυρία, τζι είσιεν τραύμα πά’ στο πόδι, τζι ήβραν το τραύμα. Ήθελε να μας δείξει ότι έν’ τούτος όχι μόνο λόγω DNA, αλλά τζαι μέσω των ανθρωπολογικών εξετάσεων. Μας έδωσαν τζαι μια δεύτερη κασιούα που είσιεν ούλλα τα προσωπικά του αντικείμενα, ό,τι ανευρέθη δηλαδή μες στον τάφο. Τα τσιρότα που του ‘βάλαν που εν ελιώσαν, τα ρούχα του (ό,τι απέμεινε), τα παπούτσια, το ρολόι, τα σφαιρίδια (του όλμου). Εβάλαν μας τζαι μια ελληνική τζαι μια κυπριακή σημαία μετά που τον εθάψαμε, τζαι επαραδώσαν μας τα».

Περισσότερα για το θέμα στην έντυπη έκδοση του «Π» και για τους συνδρομητές της ψηφιακής έκδοσης (pdf) ταυτόχρονα με την κυκλοφορία της εφημερίδας καθημερινά από τις 05.00 το πρωί.

Football news:

Кад Cadiz returned to La Liga after 14 years
Pioli about 2:2 with Napoli: One point is a good result
Gattuso on Milan's penalty: the Rule needs to change. Jumping with your hands behind your back is another sport
Milan will offer 25 million euros for Celtic defender Ayer
Klopp on plans: Four years at Liverpool. After that, I want to do nothing for a year
Rogers Pro 1:4 with Bournemouth: Leicester play well only 45 minutes after the break
Inter and Roma are Interested in Garay