Cijfers laten al jaren zien dat de Nederlandse vrouw steeds later moeder wordt. Koppels hebben allerlei redenen - carrière, geld, woonruimte - om gezinsuitbreiding uit te stellen. Maar dat heeft grote consequenties waar we ons niet altijd van bewust zijn, zegt gynaecoloog Joop Laven. Wat kun je doen als je je hiervan wél bewust bent, maar nog geen kinderwens hebt?

De gemiddelde leeftijd waarop Nederlandse vrouwen voor het eerste moeder worden blijft stijgen. Cijfers van het Centraal Bureau voor de Statistiek (CBS) laten zien dat een vrouw in 2010 gemiddeld op 29,4-jarige leeftijd haar eerste kind kreeg. In 2019 liep dit langzaam op tot gemiddeld dertig jaar.

Maar die stijgende lijn is niet zonder consequenties. Want hoe ouder je wordt, hoe kleiner je eierstokreserve. Een vrouw van 25 jaar, het moment waarop ze gemiddeld haar vruchtbaarheidspiek ervaart, heeft daarom de meeste kans van slagen. "Het is sowieso het beste als je voor je dertigste met kinderen begint", zegt Laven, gynaecoloog en hoofd voortplantingskunde van het Erasmus MC.

Voorkom ongewenste kinderloosheid met AMH-test

Voor veel jonge stellen komt het ouderschap voor hun dertigste niet uit. Geen geld, onvoldoende woonruimte of een carrière die in de lift zit. Laven: "Vrouwen willen nu graag carrière maken. Dat is ook heel belangrijk, want dat heeft de arbeidsmarkt enorm verrijkt. Ze zijn bang achter te raken op mannen als ze moeder worden."

Gynaecoloog Laven pleit voor een eierstokreserve-test (AMH-waarde) voor alle vrouwen vanaf 25 jaar. "Als je weet hoeveel reserve je nog hebt, kun je kijken of je het je kan permitteren te wachten met die zwangerschap", zegt Laven.

“Als je moeder op 43-jarige leeftijd in de menopauze kwam, dan moet jij waarschijnlijk eerder aan de bak.”
Joop Laven, gyneacoloog

Als je AMH-waarde laag is, weet je dat je eerder in de menopauze komt. Ongeveer tien tot vijftien jaar daarvoor ben je al verminderd vruchtbaar. Je kunt ook kijken naar je moeder, stelt Laven. "Als zij op 43-jarige leeftijd in de menopauze kwam, dan moet jij waarschijnlijk eerder aan de bak."

Vrouwen zonder kinderwens moeten kunnen testen

Maar vrouwen kunnen in principe pas bij een arts aankloppen voor een test als ze na een jaar actief proberen nog steeds niet zwanger zijn, vertelt Anne Marie Droste. Droste wilde daar met Grip, een thuistests voor het meten van je vruchtbaarheid, verandering in brengen. Deze test kun je ook doen als je nog niet bezig bent de kinderwens te vervullen.

“Veel vrouwen zijn zich niet bewust van die tikkende klok. We zien dat de alarmbellen afgaan na de test.”
Anne Marie Droste, CEO Grip

De Grip-test geeft uiteindelijk geen antwoord op de vraag of je wel of niet zwanger kunt worden. Je leert ook niet hoe het precies zit met je vruchtbaarheid. Maar de test brengt wel de grootste risicofactoren, ofwel de belangrijkste redenen voor verminderde vruchtbaarheid, in kaart.

Grip voorspelt naast het aantal eicellen namelijk ook of er signalen zijn van het PolyCysteus Ovarium Syndroom (PCOS), dat de eisprong onvoorspelbaar maakt, of je kans hebt op verstopte eileiders door chlamydia en hoe het ervoor staat met je schildklier.

Je lichaam klaarstomen voor zwangerschap.

"Een AMH-test is eigenlijk al voldoende om inzicht te krijgen", zegt gynaecoloog Laven. "Als je chlamydia hebt gehad en of dat op tijd is behandeld, weet je zelf wel. Zo'n test wordt ook door de gynaecoloog gedaan als je verwezen wordt en kost dus nu extra geld omdat niet alleen het AMH bepaald wordt."

Mannen wachten het liefst wat langer

Toch hoopt Droste vrouwen met al die stukjes informatie meer grip te geven. Chlamydia kan immers onontdekt blijven. "Door de Grip-test weet je op tijd hoe de situatie ervoor staat en kun je daarop anticiperen."

Veel vrouwen zijn zich niet bewust van die tikkende klok, zegt Droste. "We zien dat bij veel vrouwen de alarmbellen afgaan na de test." Daarom leggen veel vrouwen de test vervolgens als bewijsstuk voor aan hun partner. Want mannen zijn over het algemeen niet erg bezig met verminderde vruchtbaarheid.

Dat ziet ook Laven. "De man zit heel anders in de wedstrijd. Ze wachten gemiddeld het liefst tot ze veertig jaar zijn."