De regeringsleiders van de EU-lidstaten hebben donderdagavond besloten dat er geen verbod komt op niet-noodzakelijke reizen, waartoe meerdere landen hadden opgeroepen. Alle leiders hebben volgens demissionair premier Rutte wel uitgesproken hoe belangrijk het is om op dit moment niet-essentiële reizen te ontmoedigen. Toch is een verbod volgens hem in Europa juridisch "niet te doen".

Rutte noemde mensen die alsnog op vakantie gaan opnieuw "ronduit asociaal". Volgens hem nemen mensen die nu op skivakantie of een ander plezierreisje gaan, het risico dat ze het virus importeren naar Nederland. Dat kan volgens hem grote gevolgen hebben nu nog besmettelijkere varianten binnen de unie om zich heen grijpen. "Dat kun je gewoon niet maken", aldus Rutte na afloop van de negende digitale coronatop met EU-leiders.

België kondigde vooraf aan om een verbod op niet-noodzakelijke reizen te bepleiten, maar andere lidstaten spraken al meteen hun bedenkingen uit. Ze geven België wel de ruimte om zulke reizen zelf te verbieden, melden Belgische media.

Als het virus echter verder aan kracht wint, kunnen landen zich gedwongen zien zelf hun grenzen te sluiten, aldus de premier. "Wij maken het natuurlijk ook al praktisch onmogelijk voor reizigers uit het Verenigd Koninkrijk, Zuid-Afrika en Zuid-Amerika om hier te komen."

Ook is het volgens hem niet uitgesloten dat bijvoorbeeld Duitsland de grenzen sluit met andere EU-landen. De Duitse bondskanselier Angela Merkel zinspeelt daar al op.

Verschillende landen vrezen dat het virus zich blijft verspreiden als mensen voor niet-noodzakelijke redenen blijven reizen, zowel binnen als buiten de EU. Door de opkomende coronavarianten zou er een nieuwe pandemie kunnen uitbreken binnen een al bestaande pandemie.

Nog geen Europees vaccinatiepaspoort in zicht

Er is donderdagavond nog geen beslissing genomen over een Europees vaccinatiepaspoort, waar Zuid-Europese landen om hadden gevraagd. Daarmee zouden mensen die ingeënt zijn meer privileges krijgen. "In Brusselse burelen worden nu ongetwijfeld varianten van een vaccinatiecertificaat uitgewerkt, maar nu is het veel te vroeg nog", aldus Rutte.

EU-voorzitter Charles Michel is optimistisch dat de lidstaten het eens zullen worden over een gemeenschappelijk inentingsbewijs, maar benadrukte dat dit een medisch document zal zijn. "In een latere fase kunnen we bekijken of en in welke omstandigheden zo'n certificaat meer kan worden gebruikt", zei hij op een persconferentie na het overleg.

Griekenland opperde eerder dat mensen met een vaccinatiebewijs er zonder test en quarantaine op vakantie zouden kunnen gaan.

'Coronahaarden' verder geïsoleerd

De Europese Commissie komt maandag met een voorstel om in de EU 'donkerrode zones' in te stellen waar niet-noodzakelijke verplaatsingen aan banden worden gelegd. Het gaat om gebieden waar het coronavirus heel hard om zich heen grijpt, zegt voorzitter Ursula von der Leyen.

Personen die vanuit deze gebieden naar elders willen reizen zouden voor vertrek op een COVID-19-besmetting moeten worden getest en bij aankomst in een andere zone in quarantaine moeten. Von der Leyen hamerde erop dat de interne grenzen open moeten blijven om de interne markt niet te verstoren.