Netherlands

Famke Louise leest drie boeken, Harry Mulisch knuffelt zijn teckel

Zap De documentaire over Harry Mulisch gaat niet over zijn boeken. Influencer Famke Louise gaat de ontlezing bestrijden.

De Stichting Lezen heeft Famke Louise gestrikt om de ontlezing in Nederland te bestrijden, wat de influencer in talkshow M toelichtte met de opmerkelijke zin: „Ik houd zelf ook helemaal niet van lezen.” Toch doet ze mee aan ‘De weddenschap’ waarbij enkele beroemdheden en zo veel mogelijk scholieren (er zaten enkele glorieus verveelde exemplaren in de studio) de komende zes maanden drie hele boeken gaan lezen.

Als er één Famke Louise over de dam is, volgen de schapen vanzelf, lijkt de gedachte. Wie weet. Voorlopig lijkt het een project dat is ontstaan in een vergaderzaal zonder boekenkasten, waar het misverstand heerst dat een influencer een soort afstandsbediening voor jongeren is.

Radicaal tegengesteld van sfeer was een uur later Coen Verbraaks Harry Mulisch. Schepper van zichzelf (BNNVARA), waarin de tien jaar geleden overleden schrijver werd geportretteerd aan de hand van gesprekken met vrienden en familieleden. De interviews waren opgenomen in de sinds zijn dood onaangeraakt gebleven werkkamer van Mulisch. Fraai omfloerst verklaarde zijn vrouw Kitty Saal „dat hij het niet erg had gevonden als er iets van een museum-setting zou ontstaan”. (Plannen om zijn woning om te vormen tot Harry Mulisch Huis zijn op niets uitgelopen.)

De gesprekken leverden mooie oudemannenmomenten op. Marcel van Dam schoot vol toen hij terugdacht aan de zomerdag waarop hij Harry zag trekken met zijn been en even later hoorde dat zijn vriend ongeneeslijk ziek was. Aan de andere kant van het spectrum was er Harry de teckelknuffelaar. Zijn dochter Anna vertelde hoe de grote schrijver zich, als hij goede zin had, languit uitstrekte in de gang ging liggen om zich door de hond lekker in het gezicht te laten likken.

Mulisch’ dierenliefde werd verbonden met de honden uit zijn kindertijd. Die werd getekend door de scheiding van zijn joodse moeder en zijn collaborerende vader. Zo werden ook de andere puzzelstukjes van de ‘door zichzelf geschapen’ Mulisch gelegd: de geldingsdrang, het talent, de trots, de jongensclub die ‘herenclub’ heette (inclusief het botte seksisme van dat voor vrouwen verboden gezelschap).

Over zijn vaderschap hoorden we Mulisch spreken met een wonderlijke distantie, alsof het een middel was waarvan hij de doelmatigheid betwijfelde: „Ik hoef me niet voort te planten, ik heb me in mijn boeken al vereeuwigd.” Ook zei hij: „Je kunt niet tegelijkertijd een vader en een zoon zijn.” Het klinkt fraai, maar slaat nergens op.

Zo zocht Verbraak de balans tussen heiligverklaring en ontheiliging, wat leidde tot een documentaire die klopte als een bus – of eigenlijk als een roman van Harry Mulisch. Intussen deed het resultaat wel ouderwets aan. De invalshoek van Mulisch als tijdloze kunstenaar past weliswaar bij het zelfbeeld van de schrijver, maar is ook een platgetreden pad. Zou er niet een veel interessanter verhaal te vertellen zijn door Mulisch te portretteren als een uitgesproken kind van zijn tijd? Weinig schrijvers hadden zo’n feilloze antenne voor de tijdgeest als hij.

Daar komt nog iets bij. Want wat in Harry Mulisch, Schepper van zichzelf helemaal buiten beeld bleef, was het werk van de meester. Successen werden gememoreerd en boektitels genoemd, maar waar was de schrijver Harry Mulisch gebleven? Van de literatuur die deze unieke geest heeft geschapen, was amper een glimp te zien. Je kon haast denken dat Mulisch een influencer was geweest die hoofdzakelijk om zijn bekendheid tot de verbeelding sprak. Terwijl we voor de springlevende Mulisch toch echt in zijn boeken moeten kijken.

Football news:

Mahrez op Burnley ' s hattrick: de derde goal is de beste-ik scoor niet vaak met mijn hoofd. Maar de overwinning van de stad is belangrijker
Mourinho tegen Chelsea is altijd machtig. Hoe zal het deze keer zijn? Lampard is de volgende. Ben je zeker van je keuze?
Real Madrid is de leider van de studenten in de top 5 competities. Spanje domineert over het algemeen, en de leverancier uit Duitsland is alleen Stuttgart
Thomas Muller: wat zeggen ze, je moet jezelf bewijzen op een winderige avond in Stoke? Stuttgart is geen Stoke, maar hun team is goed. Wat zeggen de Britten? Moet je jezelf bewijzen op een winderige avond in Stoke?
Atletico won de zesde opeenvolgende wedstrijd in La Liga, een winless streak - 25 wedstrijden
Ik speel liever zonder VAR. Telkens als we het over individuele afleveringen hebben, en niet over voetbal, misten de Roden de overwinning in een extra tijd nadat middenvelder Pascal gross een boete bekeerde voor het slaan van Merseyside verdediger Andrew Robertson op het been van forward Danny Welbeck. Nog twee goals werden geannuleerd voor offside. Ik wil niet voor anderen spreken, maar Ik wil gewoon football spelen zoals gewoonlijk. Ik zag een Interview met De Bruyne over het veranderen van zoveel regels dat we ze niet meer kennen. Dit is een groot probleem. We hebben het altijd over individuele afleveringen, niet over voetbal. Ik speel liever zonder VAR. Je denkt misschien dat ik bevooroordeeld ben, maar als je 4-5 jongens uit Brighton vraagt, zullen ze hetzelfde zeggen. De beslissing van vandaag is verwarrend, zei Henderson
Antonio Conte: mensen kunnen niet wachten om hun negativiteit op Inter te uiten. We moeten ons afsluiten van degenen die modder naar ons willen gooien of iets ergers.We doen altijd ons best, geven altijd 100%. Het belangrijkste is dat na de wedstrijd, de T-shirts zijn doordrenkt van zweet. Wij hebben Sassuolo met respect behandeld en uiteindelijk een indrukwekkende overwinning behaald. Dit is ons beste resultaat van het seizoen, maar de wedstrijden waren veel beter. Er bestaat een tendens dat de resultaten de prestatie-evaluatie beïnvloeden.