Na een reeks controversiële acties in 2020 begint Novak Djokovic het nieuwe jaar in stijl door in Australië wederom in opspraak te raken. De Serviër geldt als een van de beste tennissers aller tijden en heeft alles in huis om de beste te worden, maar zijn imago wordt steeds slechter. "Een cursus anger management lijkt me niet verkeerd."

Het karakter van de tennisser Djokovic is simpel samen te vatten: hij wil alles winnen wat er te winnen valt, maar de populariteitsprijs kan hem gestolen worden. Met zijn wat arrogante uitstraling en controversiële acties is de 33-jarige Serviër al vanaf het begin van zijn carrière niet erg geliefd. Zijn status als antiheld is vaak een bron van motivatie voor 'The Djoker', maar hij lijkt zichzelf steeds vaker in de voet te schieten.

"De intenties van Djokovic zijn vaak wel goed. Hij is alleen een beetje onhandig en heeft een heel slecht communicatieteam om zich heen", zegt oud-tennisser en commentator John van Lottum, gedurende zijn eigen carrière vaak het 'enfant terrible van het Nederlandse tennis' genoemd.

Na een jaar waarin Djokovic een toernooireeks zonder coronaregels organiseerde en op de US Open werd gediskwalificeerd, zette hij deze week kwaad bloed in Australië. Vanuit zijn luxe appartement met balkon in Adelaide stuurde hij de autoriteiten een lijst met ideeën om de spelers tegemoet te komen die in Melbourne op hun hotelkamer in quarantaine zitten. Een op papier mooi gebaar, met een beroerde timing in het strenge Australië.

"Ik vergelijk zijn actie een beetje met die van Ajax-spelers Quincy Promes en Zakaria Labyad, die na hun goal tegen AZ een statement maakten tegen de ophef over een mogelijk kappersbezoek", aldus Van Lottum. "Als je ze na afloop hun verhaal hoort doen, denk je: goed punt. Maar dat statement in het veld was niet de manier om dat duidelijk te maken."

'Gedrag Djokovic heeft invloed op zijn prestaties'

Djokovic' brief met aanbevelingen veroorzaakte zoveel ophef - zijn actie werd als een egoïstische en politieke zet gezien - dat hij woensdag via sociale media door het stof ging. Een soortgelijk bericht stuurde Djokovic de wereld in na zijn diskwalificatie in de achtste finales van de US Open, waar hij zijn zelfbeheersing verloor en bij het boos wegslaan van de bal per ongeluk een lijnrechter op haar keel raakte.

"Ik hoorde op de BBC een keer dat hij een cursus anger management zou moeten volgen. Dat lijkt me niet verkeerd", zegt commentator en oud-tennisster Marcella Mesker. "Ik vind Djokovic al een paar jaar de beste tennisser van de wereld, maar zijn gedrag doet veel af van zijn kwaliteiten. Dat is heel erg zonde. Zijn acties staan ook in de weg van zijn grote doel om de beste aller tijden te worden."

"Dat zag je al in de finale van Roland Garros vorig jaar tegen Rafael Nadal (0-6, 2-6 en 5-7, red.). Natuurlijk speelde Nadal een waanzinnige wedstrijd, maar Djokovic oogde vlak en werd echt weggespeeld. Die diskwalificatie op de US Open van ruim een maand eerder had in Parijs zichtbaar invloed op hem."

Aan de andere kant realiseert Mesker zich dat de uitspattingen van Djokovic zoals die in New York deel uitmaken van zijn karakter. De nummer één van de wereld groeide op als oorlogskind in Belgrado en heeft daardoor een bepaalde mentaliteit gekweekt. "Hij heeft geen rustige jeugd gehad in Zwitserland met soms een mooie vakantie naar Zuid-Afrika (zoals Federer, red.). Dat heeft Djokovic ook gevormd. Dat cynische en boze heeft hij nodig om goed te presteren."

"Wij Nederlanders vinden iemand als Djokovic al snel niet zo leuk, maar dat komt ook doordat wij anders met onze topsporters omgaan", aldus Mesker. "In landen als Servië doen ze volop aan heldenverering. Er wordt weleens gezegd dat Djokovic het beste exportproduct van Servië is. Dat hij niet overal even populair is, maakt het ook wel weer mooi."

Novak Djokovic werd op de US Open gediskwalificeerd na het raken van een lijnrechter.

Novak Djokovic werd op de US Open gediskwalificeerd na het raken van een lijnrechter.
Novak Djokovic werd op de US Open gediskwalificeerd na het raken van een lijnrechter.

Novak Djokovic werd op de US Open gediskwalificeerd na het raken van een lijnrechter.

Foto: Pro Shots

'De sport heeft een badguy nodig'

De 44-jarige Van Lottum kan wat dat betreft ook wel genieten van de manier waarop Djokovic motivatie haalt uit zijn status. De voormalige nummer 62 van de wereld, die tijdens zijn eigen loopbaan meer dan eens zijn racket de vernieling in sloeg, weet hoe het is om kritisch bekeken te worden door de buitenwacht.

"Sommige mensen vinden het wel leuk en sommigen vinden je irritant. Met Djokovic zie je dat ook. Kijk naar de Wimbledon-finale van 2019 tegen Roger Federer. Ik denk dat er drie mensen op de tribune zaten die niet op de hand van Federer waren en tóch won Djokovic die partij. Hij haalt kracht uit het feit dat vrijwel niemand hem toejuicht en dat vind ik echt geweldig om te zien", aldus Van Lottum.

Mesker vindt het eveneens goed dat er niet alleen maar publiekslievelingen als Federer in het tenniscircuit rondlopen. "Je hebt in de sport een goodguy en een badguy nodig. Nick Kyrgios vind ik bijvoorbeeld meer een clown, maar clowns heb je ook nodig. Djokovic moet zich alleen wat minder met anderen bemoeien. Dat doen Federer en Nadal ook zelden tot nooit."

Ondanks de nieuwe storm van kritiek begint Djokovic op 8 februari gewoon als topfavoriet aan de Australian Open, het toernooi dat hij al acht keer won. De zeventienvoudig Grand Slam-winnaar vervolgt in Melbourne zijn jacht op het Grand Slam-record van Federer en Nadal (beiden twintig titels) en de eretitel van Greatest of All Time (GOAT).

"Ik ben benieuwd hoe hij zich gaat revancheren en of hij dat vuur terug zal krijgen", zegt Van Lottum. "Voor de coronapandemie was hij al heer en meester en verwachtte ik dat hij alle Grand Slams zou winnen. Dat Grand Slam-record is wel zijn ultieme doel. Djokovic denkt alleen maar: leuk en aardig, Federer en Nadal, maar ik ga er straks met dat record vandoor. En dat lijkt me nog zeer realistisch ook."

Novak Djokovic won de Australian Open al acht keer.

Novak Djokovic won de Australian Open al acht keer.
Novak Djokovic won de Australian Open al acht keer.

Novak Djokovic won de Australian Open al acht keer.

Foto: Pro Shots