Netherlands

Prille verkering, geen huwelijk

Het aantal boeren en tuinders mag dan jaarlijks afnemen, het aantal belangenorganisaties lijkt alleen maar toe te nemen. Veelal zijn het afsplitsingen van de grote LTO Nederland, zoals de Nederlandse Melkveehouders Vakbond, Grondig, Dutch Dairymen Board, de Nederlandse Akkerbouw Vakbond of de Nederlandse Vakbond Pluimveehouders. Veel boeren hekelen die versplintering omdat het de belangenbehartiging niet ten goede komt.

Maar als de nood echt aan de man is, weten de organisaties toch de rijen te slijten, zo bleek de afgelopen weken. Het Landbouw Collectief onder voorzitterschap van Aalt Dijkhuizen verenigt maar liefst twaalf boerenclubs die onder grote druk een gezamenlijk stikstofakkoord wisten te bereiken.

Smaakt deze samenwerking niet naar meer? Melkveehouderijvoorman Wil Meulenbroeks van LTO Nederland kreeg die vraag dinsdagavond voorgelegd in Dokkum op een mager bezochte bijeenkomst voor leden in Noordoost-Friesland. De Brabander sprak van een prille verkering, maar hij denkt niet dat het ooit weer tot een huwelijk komt. ,,Daar komt nog bij dat een aantal organisaties nog maar net opgericht is, zoals Farmers Defence Force en Agractie. Die moeten eigenlijk zichzelf nog leren kennen.” De Brabantse melkveehouder denkt dat tijdelijke samenwerkingsverbanden beter passen in deze individualistische tijdsgeest.

Neemt niet weg dat Meulenbroeks zeer ingenomen is met het akkoord. ,,We geven hiermee een zeer krachtig signaal af richting de politiek. Zo van: eigenlijk kunt u niet om ons heen.” Welke voorstellen Het Landbouw Collectief woensdagmiddag presenteert aan pers en kabinet, mocht Meulenbroeks niet vertellen. Andere bronnen maakten eerder duidelijk dat het pakket vooral inzet op technische maatregelen om al op korte termijn een vermindering van de stikstofuitstoot te bereiken. Op die manier zou een krimp van de veestapel achterwege kunnen blijven. Voor die technische maatregelen vraagt de landbouw een bijdrage van de overheid.

Het akkoord houdt onder meer in dat de veehouderij de uitstoot van stikstof verder wil reduceren via technische maatregelen. Een verplichte reductie van de veestapel kan dan achterwege blijven, zeggen twee bronnen onafhankelijk van elkaar. Voor de investering in de technische maatregelen wordt een bijdrage gevraagd van de overheid.

Of de landbouw een verkleining van de veestapel kan voorkomen, is overigens nog maar de vraag. De Tweede Kamer blijft in meerderheid voorstander van het afromen van 30 procent van de stikstofproductierechten bij een samenvoeging van twee boerenbedrijven. Een motie dinsdag van de SGP waarin het kabinet wordt gevraagd deze afroming te heroverwegen, werd slechts gesteund door Denk, PVV, Forum voor Democratie en het lid Van Haga.

Volgens Meulenbroeks breken nog spannende weken aan voor agrarisch Nederland. Zo is nog niet duidelijk of landbouwminister Carola Schouten een akkoord weet te bereiken met alle provincies. ,,Dat zou het mooist zijn, maar provincies hebben hun eigen verantwoordelijkheid wat betreft het omgevingsbeleid. Die zullen ze niet zo maar prijsgeven.”

Ook is het wachten nog op het tweede advies van de commissie-Remkes. Deze wordt eind december verwacht en moet duidelijkheid verschaffen over de impasse over het weiden van vee en het bemesten van de landerijen. Toen de Raad van State eind mei het Programma Aanpak Stikstof naar de prullenbak verwees, oordeelde het rechtsorgaan dat ook deze activiteiten eigenlijk vergunningsplichtig zijn omdat een vrijstelling voor beweiden en bemesten in strijd is met de Europese Habitatrichtlijn.

Nederland moet de uitstoot van stikstof reduceren ter bescherming van kwetsbare (stikstofgevoelige) natuurgebieden. Door het teveel aan stikstof stokt de vergunningverlening voor bouw- en wegenbouwprojecten. Om deze op korte termijn vlot te trekken, stelde het kabinet vorige week voor om het veevoer aan te passen en om de maximumsnelheid op de snelwegen overdag te verlagen tot 100 kilometer per uur. In december komt het kabinet met voorstellen voor de lange termijn. De veehouderij wordt voor 46 procent verantwoordelijk gehouden voor de stikstofneerslag in natuurgebieden. Landbouworganisaties plaatsen echter grote vraagtekens bij die berekening, temeer omdat in de modellen gewerkt wordt met grote foutmarges.

Voor de lange termijn pleit LTO voor een nationaal landbouwinvesteringsfonds. ,,Want naast stikstof krijgen we de komende jaren nog veel meer op ons bordje. Wat te denken van klimaat en biodiversiteit. Volgens ons moet je hier structuurbeleid op voeren. Dat is nodig om zo’n proces in goede banen te leiden.”