Ze zijn met zijn 39-en. Vol vuur controleren ze of de regering van Zeeland geen gekke dingen doet. Ook bepalen ze waar windmolens komen, of bussen rijden. Dat vreet tijd. Zo'n 22 uur per week, naast hun normale baan. Daar zullen de Zeeuwse Statenleden dus vast dik voor betaald worden. Nou, niet dus. "Per uur krijgen we minder dan voor een krantenwijk." Daarom willen ze meer.

Dit artikel is afkomstig uit PZC. Elke dag verschijnt een selectie van de beste artikelen uit de kranten op NU.nl. Daar lees je hier meer over.

Flink meer. Het gekke is dat ze die 'salarisverhoging' al jaren vragen. Nóg gekker is dat iedereen die er verstand van heeft ook vindt dat ze extra geld moeten krijgen. Toch gebeurt dat niet. Nog niet. Want de 570 leden van Provinciale Staten in Nederland hebben er goede hoop op dat het nu wel gaat gebeuren. Hun voorman is een Zeeuw: Harold van de Velde. Hij legt uit hoe het zit en wat wij eraan hebben.

Wat krijgt een Statenlid?

"Alle Statenleden in Nederland krijgen een vergoeding van 1200 euro bruto. Daar hou je ongeveer 850 tot 900 euro netto per maand van over."

Nou, dat is een flinke bijverdienste toch?

"Nee, het is zelfs weinig. Bijna alle Statenleden hebben een gewone baan. Om het werk als volksvertegenwoordiger goed te kunnen doen, moet je een dag per week verlof opnemen. De vergoeding die je als Statenlid krijgt, staat niet in verhouding met wat je financieel achteruit gaat als je een dag per week minder gaat werken."

Waarom moeten ze dan verlof opnemen?

"Een Statenlid is volksvertegenwoordiger. Je legt werkbezoeken af, hebt gesprekken met mensen en instanties. Ook controleer je de regering van je provincie, in mijn geval Zeeland: Gedeputeerde Staten. Dus je kijkt of het beleid klopt en of de centen goed worden uitgegeven. Daarvoor moet je veel stukken lezen. Natuurlijk heb je ook (fractie)vergaderingen en bijeenkomsten. Bij elkaar zo'n 22 uur werk per week."

Maar je kiest er toch zelf voor om dat mooie werk te doen?

"Klopt. Maar het probleem is dat te veel mensen (noodgedwongen) vroegtijdig stoppen als Statenlid, omdat ze er financieel teveel op toeleggen. Ook weerhoudt het mensen om zich als kandidaat aan te melden bij een politieke partij. Alle Statenleden willen iets betekenen voor de samenleving. Voor hun provincie. Ik ook. Ik zit er niet om rijk te worden. Maar nu is het scheef. Een raadslid uit een gemeente van meer dan 100.000 inwoners - daarmee moet je het werk van een Statenlid qua zwaarte en tijd vergelijken - zit rond de 1800 euro bruto."

Wat zou een Statenlid dan moeten krijgen?

"Tussen de 1800 en 2100 euro bruto. Nogmaals, je moet het niet doen om er rijk van te worden. Want dan krijg je mensen die het willen doen vanwege het geld. Dat is niet wenselijk."

Hebben we er als Zeeuwen iets aan als Statenleden meer geld krijgen?

"Ja. Nu zie je dat er veel 50+-ers in de Staten zitten. En weinig mensen van 18 tot 40. Landelijk gezien is twee derde man. Een betere vergoeding zorgt ervoor dat meer (jongere) mensen zich willen inzetten als provinciaal volksvertegenwoordiger. Daardoor kunnen meer kiezers zich in de politiek herkennen en worden meer (verschillende) onderwerpen op de agenda gezet. Dat is goed voor de democratie. Ook zullen minder mensen vroegtijdig stoppen en dat is goed voor het collectief geheugen. Dat is nodig om goed tegenwicht te bieden aan de Zeeuwse regering, Gedeputeerde Staten. Als de Staten te veel en te snel van samenstelling wisselen, is dat niet goed."

Al 46 jaar is de vergoeding voor Statenleden niet verhoogd. Waarom zou dat nu wel gebeuren?

"Als volksvertegenwoordigers niet nadrukkelijk met de vuist op tafel slaan, vindt men het wel prima. De minister van Binnenlandse Zaken bepaalt hoe hoog de vergoeding voor Statenleden is. Op haar bureau ligt een reeks rapporten. Die adviseren allemaal aan het kabinet om de vergoeding te verhogen. Binnenkort praat de Tweede Kamer er weer over. En weer wil de minister eerst onderzoek laten doen. Namens de belangenvereniging Statenlidnu.nl pleit ik ervoor het nú te regelen."

Waarom nú?

"In 2023 zijn er verkiezingen voor Provinciale Staten. Volgend jaar moeten partijen hun kandidatenlijsten een eind af hebben. Dus huidige Statenleden bedenken of ze verder willen en partijen gaan op zoek naar nieuwe kandidaten. Dan is het goed als geld geen argument meer is voor de keuze om Statenlid te willen worden of te blijven."