Netherlands

Regel nu verantwoord ondernemen in Nederland

Duurzaamheid Verantwoord ondernemen kan alleen als er een gelijk speelveld is gecreëerd. Zaak is nu dat de Tweede Kamer, die deze week de begroting van minister Kaag behandelt, doorpakt bij de behandeling van de wet, bepleit een opmerkelijke coalitie.

Nederland kan koploper worden op het gebied van wetgeving over verantwoord ondernemen op nationaal én Europees niveau, vooruitlopend op ambitieuze Europese regels. Dat is mogelijk nu het kabinet het erover eens is dat regelgeving nodig is om bedrijven aan te zetten tot verantwoord ondernemen met respect voor mens, dier en milieu. En het vertrouwt daarbij volledig op Europa. Hoewel Europese wetgeving belangrijk is, ontslaat dit Nederland niet van de plicht om ook zelf actie te ondernemen.

De Nederlandse consument wil graag producten kopen die vrij zijn van mensen- en dierenleed. Al sinds 2011 verwacht het kabinet dat bedrijven die in Nederland en internationaal zaken doen, zich houden aan normen van de OESO en de Verenigde Naties. Het voldoen aan die normen betekent verantwoord ondernemen door het inzichtelijk maken van de productieketen en het tegengaan van misstanden in hun ketens, zoals kinderarbeid, ontbossing en onderbetaling en/of uitbuiting van werknemers. Sommige bedrijven zijn daar voortvarend mee aan de slag gegaan. En hoewel minister Sigrid Kaag (Buitenlandse Handel en Ontwikkelingssamenwerking, D66) alleen díe bedrijven lijkt te spreken die veel zorg hebben voor mensenrechten en het klimaat, zoals uit haar interview in het NRC (29/9) blijkt, geven metingen van het kabinet zelf een heel ander beeld.

Lees ook dit interview met de Zeeman-directie: ‘Zeker nu Jan er niet meer is, doen we alles om ook dit jaar winst te maken’

In het Regeerakkoord 2017 staat de afspraak dat de op vrijwilligheid gebaseerde convenanten voor bedrijven over verantwoord ondernemen worden voortgezet en na twee jaar wordt bekeken of dwingende maatregelen genomen kunnen worden en welke dat zouden zijn. Drie jaar verder blijkt uit recente onderzoeken in opdracht van de regering dat sommige bedrijven voortvarend aan de slag zijn gegaan met maatschappelijk verantwoord ondernemen.

Maar ook dat voor de meerderheid van bedrijven maatschappelijk verantwoord ondernemen een ondergeschoven kindje blijft. En dat, terwijl de Covid-19-crisis het belang van verantwoord ondernemen nog eens pijnlijk duidelijk maakt: miljoenen fabrieksarbeiders zitten zonder werk nadat (ook Nederlandse) bedrijven orders annuleerden, en anderen moesten juist doorwerken waar afstand bewaren onmogelijk bleek.

Verschillende bedrijven bewijzen dat het wel kán: ze zetten in op het voorkomen van kinderarbeid, zijn transparant over productielocaties en gebruiken duurzaam geproduceerde materialen. Deze bedrijven gaan in gesprek met de mensen die door hun handelen worden geraakt.

Een gelijk speelveld is nodig om zulke stappen te bevorderen en ambitieuze samenwerkingsverbanden tussen maatschappelijke organisaties, vakbonden en het bedrijfsleven te consolideren, zoals ook de SER adviseert in haar recente advies Samen naar duurzame ketenimpact.

Een nationale wet op duurzaam ondernemen biedt zo’n gelijk speelveld. Nu worden bedrijven die voorop lopen afgeremd door de achterblijvers die de duurzame initiatieven van de koplopers dwarsbomen met oneerlijke concurrentie. Een wet zorgt voor een duidelijke norm, waardoor veel meer bedrijven dan nu het geval is aan dezelfde eerlijke normen van verantwoord ondernemen moeten voldoen. Zo worden koplopers niet langer gestraft voor het feit dat ze verantwoordelijkheid nemen.

Door het heft in eigen handen te nemen en werk te maken van nationale wetgeving, kan Nederland het proces in de EU beïnvloeden. Zowel de vrees dat een nationale wet het Nederlandse bedrijfsleven minder concurrerend zou maken in Europa, als de vrees dat inzet op wetgeving in Nederland én Europa uit zal draaien op een waaier aan verschillende regels, zijn ongegrond: de basis van beide initiatieven, voor alle bedrijven, wordt naleving van internationaal erkende OESO Richtlijnen.

Juist dankzij Nederlandse wetgeving kunnen bedrijven al ervaring opdoen en zijn ze voorbereid op regels uit Europa. In Frankrijk bestaat zo’n wet al, in Duitsland en Finland zijn wetsvoorstellen in ontwikkeling. Dus een Nederlandse verplichting, in aanloop naar die van de EU, is geen kwestie van óf-óf, maar én-én.

Lees ook deze reportage: Die stapel minirokjes blijft liggen in de fabriek in Delhi

Juist Nederland heeft de plicht om, na zes jaar samenwerking met bedrijven die wel maatschappelijk willen ondernemen, nu ook de bedrijven die achterblijven te verplichten om zich aan internationale richtlijnen te houden die schade aan mens en milieu helpen voorkomen.

Bij de Tweede Kamer ligt nu een concreet voorstel ter behandeling die bedrijven verplicht te ondernemen met respect voor mensenrechten en het milieu. Met deze wetgeving kan het kabinet bedrijven ondersteunen bij verantwoord ondernemen waar dat kan en maatregelen nemen wanneer dat moet. Het is cruciaal dat het kabinet werk maakt van gelijke spelregels voor alle ondernemingen, in Nederland én in Europa. Zeker, hoog tijd dat Europa met regelgeving komt en fijn dat de Nederlandse overheid met andere regeringen denkt dat voor elkaar te gaan krijgen. Maar na tien jaar verleiden, samenwerken en praten is het nu tijd om maatschappelijk verantwoord ondernemen wettelijk te verankeren. In Nederland, en hopelijk zo spoedig mogelijk eveneens in Europa.

Football news:

Koeman over de crisis: we moeten Barca helpen in naam van onze liefde voor haar. We moeten nadenken over wat het beste is voor de club
Bayer middenvelder Bailey noemde zijn zoon Leo Cristiano: dit heeft helemaal niets te maken met voetbal
Tuchel na 2:2 met Bordeaux: ik bescherm altijd de spelers, maar ik weiger dit te doen. U kunt niet spelen wedstrijden van dit niveau
Ole Gunnar Solskjaer: elke beslissing die ik maak is voor het welzijn van Manchester United. Het belangrijkste is het resultaat
Mourinho op Tottenham: we hebben niet dezelfde voorwaarden als sommige clubs. Ze creëren een gekke markt
Hazard raakte voor de achtste keer gewond in 16 maanden bij Real Madrid. Hij had 12 verwondingen in 7 jaar in Chelsea
Abramovich is een man die zijn doelen bereikt. Zonder Dit, is het onmogelijk om zijn positie te bereiken