Netherlands

Uit het politiebusje schalt: ‘Het is negen uur. Ga naar huis'

Ze kan kiezen uit twee boetes, zegt Heilan (31) van Polen Shop II aan het Oleanderplein in Rotterdam-Zuid. Ze moet eerst manager Hemn Sidiq Mohammed (40) afzetten in de wijk IJsselmonde. Dan moet ze zelf „als een speer” door naar Zoetermeer. „Als ik te snel rijd, krijg ik een verkeersboete. Ben ik te laat, dan krijg ik zeker een boete voor de avondklok.”

Om acht uur gaat het Poolse supermarktje zaterdagavond al dicht, twee uur eerder dan normaal. Goed voor de zaken is de avondklok niet, zeggen ze. De dagopbrengst was 117,10 euro, laat Hemn Sidiq Mohamed op een bonnetje zien. „Het is 23 januari, de huur is nog niet betaald. Klanten hebben ook geen geld. Als we ze kennen, mogen ze op de pof.”

Het driehoekige Oleanderplein in Feijenoord heeft op ieder punt een camerapaal. Het was de afgelopen jaren berucht: er wordt gedeald, vernield, gevochten. Nu, in de winter, hangen er maar een paar jongens langs Doy-Doy Chicken House.

Zzp’ers Rachid Aboutaleb (27) en Karim Hadoufi (28) – „geen vrienden maar broeders” – staan nog wat te roken. Ze geloven niet in Rutte, corona en de avondklok, zeggen ze. Karim gelooft wel in God, alles gebeurt met een reden, zegt hij. Ook de avondklok? „Het is een test”, zegt hij. „Ze willen controle over de mensheid.”

Vlak voor negen uur zie je snelle auto’s, schichtige fietsers en mensen die met afhaalpizza naar huis rennen. Mildred Gallant (72) heeft haar oudere zus die ziek is net wat kippensoep gebracht. „Je hebt nog één minuut”, zegt haar zus in het portiek. „Laat ze maar komen”, zegt Gallant en steekt de straat over.

Het is zover. In de verte hoor je vuurpijlen.

De Erasmusbrug is leeg. Churchillplein in het centrum is verlaten. Het Stadhuisplein is uitgestorven. Op het marktplein de Binnenrotte zijn wel enkele tientallen demonstranten: de helft druipt snel af, de politie deelt een paar boetes uit.

Maar ook op het Oleanderplein in Zuid lijkt het alsof iedereen braaf binnenblijft. Behalve Junior (26) – grote zwarte kous om zijn haar – die nog rustig naar een vriend wandelt. „Ze gaan mij echt geen boete geven”, denkt hij. „Ze kunnen niet overal controleren.”

De basiliek van Meerssen baadt in het licht. Naast de kolossale kerk is de ingang van de grafkelder van de fabrikantenfamilie Regout, na die van de Oranjes in Delft de grootste van Nederland. Op de rest van de Markt heerst deze zaterdagavond doodse stilte, waar in normale tijden de cafés en restaurants gezellig vol zitten. Op de kletsnatte kinderkopjes reflecteren de rode knipperlichten van de paaltjes bij de toegangen tot het plein, waarschuwingen die moeten voorkomen dat iemand er in het donker tegenaan knalt. Aan café-zaal De Keizer hangen aan een vlaggenstokken de rood-geel-groene vlaggen van carnaval als vooraankondiging van een feest dat vanwege de pandemie ook al niet doorgaat.

Anderhalve week geleden, kort nadat de discussie over de avondklok in Nederland echt begon te spelen, was het in het hart van Meerssen, een dorp van circa 7.500 inwoners even ten noorden van Maastricht, nog een komen en gaan van wandelaars met wisselende meningen over verplicht thuisblijven na een toen nog onbekend tijdstip. Nu is het uitgestorven, op één vrouw die vlak voor negenen nog haar hond aan het uitlaten is, maar zij heeft geen trek in een interview.

Het is ook niet echt weer voor een wandeling. Het KNMI heeft code geel afgegeven in verband met mogelijk gladheid. Voorlopig is het een graad of drie, vier boven nul en regent het gestaag door.

Op de Gasthuisstraat schiet nog iemand vanuit een auto snel zijn voordeur in, als het carillon van de basiliek een liedje begin te spelen. Daarna slaat de klok negen keer. In de minuten daarna passeert af en toe alleen nog een auto. Verder is het op de neerslag en de riolen die het regenwater verwerken volmaakt stil.

Op de terugweg naar Maastricht en in die stad zelf is het drukker met autoverkeer. De boodschap van de matrixborden in de berm ‘Blijf thuis. Samen tegen corona’ komt nog niet bij iedereen aan.

Om half negen wandelen Quinty (18) en Lindsey (18) langs café De Vrijheid op de dijk in Volendam. „Normaal zouden we daar nu zitten. Je praat dan met mensen die je niet echt kent.” Ze zijn nu nog heel even buiten om hun zaterdagavond minder leeg te maken. Lindsey krult haar mondhoeken omlaag: „Het is verschrikkelijk, dit hoort een leuke tijd te zijn. Ik ben blij dat ik bij de viswinkel werk, dat blijft hetzelfde.” De vriendinnen beraden zich op manieren om de avondklok te omzeilen. Lindsey: „Mijn moeder zei: ‘blijf gewoon tot 4.30 bij je vrienden. Als het maar niet bij ons is.” Quinty, die voor leerkracht op een basisschool studeert en haar geplande stage niet kan beginnen, gaat heel veel series kijken. Ze weten van slaapfeestjes. Lindsey en Quinty overwegen een vakantiehuisje te huren met een groep vrienden. „Dat mag wel.”

Normaal is de Dijk het drukste uitgaansgebied van het dorp, nu maakt een handjevol mensen er een avondwandeling. Ingrid (38) loopt stevig door. „Ik ben nog even naar buiten gegaan omdat ik bang ben dat ik me vanavond opgesloten zal voelen.” Ze woont alleen met haar jonge zoon, die ook regelmatig bij zijn vader is, zoals dit weekend. „Dan zijn avonden alleen lang en saai.’’

In het Middengebied, een nieuwbouwbuurt in Volendam, wonen bovengemiddeld veel tieners. Daarom wordt daar ook bovengemiddeld veel gehangen, en zijn er regelmatig opstootjes. Zoals met Oudjaarsavond, toen er vuurwerk naar de politie werd gegooid. Even voor negen uur staan er op de brug, bij de ondergrondse vuilcontainer, nog plukjes pubers – ze hangen over hun fietsen, kijken op hun schermen. Als negen uur dichterbij komt, druipen er steeds meer mensen af. Zes meisjes in het zwart blijven over. „Wij gaan zo ook.” Er stopt een politieauto met twee agenten. „Nog drie minuten, dan gaan we schrijven. Geen waarschuwingen.” Iedereen druipt af.

In Volendam, een plaats met meer dan twintigduizend inwoners, rijden in ieder geval twee politiewagens met vier agenten continu rondjes. Stijn Sier (79) laat haar pluizige hondje uit, het is 21.30 uur. „Ik hoop dat ik een agent tegenkom, ik ben de regels aan het uitspelen.” Normaal gaat Sier om 20.30 uur de hond uitlaten, maar nu heeft ze expres tot na negenen gewacht. „Dit slaat allemaal nergens op. Het gaat vooral om jongeren en die zitten nu allemaal bij elkaar in kleine kamers, waar ze misschien ook wel gaan slapen.” Op straat suizen maaltijdbezorgers op elektrische fietsen langs, en verder is het stil.

Om tien voor negen zaterdagavond fietsen er nog tientallen mensen over de Van Baerlestraat – een ader die Amsterdam-Zuid met Oost en West verbindt. Het is koud, men fiets hard. En er lopen nog wat buurtbewoners met de hond. Er rijden scooters en fietsers met bestelmaaltijden op de rug en taxi’s ook. Maar het is al vrij stil. En het Museumplein is helemaal uitgestorven.

Lees ook over de geschiedenis van de avondklok: Al eeuwenlang is de avondklok een middel voor ordehandhaving

Stipt om 21.00 uur klinkt uit een raam op de Ceintuurbaan, verderop in de Pijp het lugubere alarm uit de film The Purge – waarin iedereen zich thuis opsluit omdat er twaalf uur lang wetteloosheid zal heersen op straat. Veel Amsterdammers vinden een avondklok maar niks. Op de Ferdinand Bolstraat lopen en fietsen nog stelletjes en groepjes, iets na negen uur. Veel afhaalzaken zijn nog open. Een langzaam rijdend politiebusje zet zijn luidspreker aan en spreekt de passanten toe: „Het is negen uur jongens. Ga naar huis.” Ook de streetcoaches, een soort welzijnswerkers op straat, met rode jassen, spreken nu iedereen die nog buiten is aan: „Het is negen uur he”.

Binnen twintig minuten heeft iedereen zijn conclusie getrokken: er wordt gehandhaafd, we gaan naar huis. Om half tien is het al heel stil, veel stiller dan normaal.

In het Brabantse Roosendaal regende het een groot deel van de avond. In de wijk Langdonk, die rond de jaarwisseling werd geteisterd door jongeren met vuurwerkbommen, is niemand op straat te bekennen. De supermarkt is dicht, het parkeerterrein leeg, alleen de pizzabezorgers rijden nog uit. Op het marktplein in het centrum staan ingeklapte parasols. De buitenlichten van de biertenten en restaurants knipperen, maar binnen is het donker. Het enige geluid: een fonteintje.

Er is hier na de avondklok nog enige beweging. Van een Hello Fresh-busje. Een Grillroom waar de eigenaar met drie vrienden zit te eten – „we zijn gesloten, meneer”. Een vrouw die met haar hond onder de balustraden van de St. Jans-kerk schuilt voor de miezer. En Daniël, 23 jaar, die met zijn aangelijnde hond en een koptelefoon zijn vaste avondrondje door het centrum loopt. „Het was hier al rustig sinds de horeca dicht is”, zegt hij, „maar er waren altijd nog wel een paar hardlopers. Nu is het wel héél stil.” Hij is blij dat hij nog naar buiten kan vanwege zijn hond. Die is plots populair geworden, merkt Daniël. „De buren vroegen toevallig vandaag of zij hem konden uitlaten.”

In Roosendaal rijden veel politiebusjes rond die auto’s staande houden. Dan parkeren ze zich naast de auto en vragen vanuit het busje de bestuurder naar de reden dat hij zich buiten begeeft. Ook op de snelweg worden controles gehouden. Bij het BP-tankstation even buiten Roosendaal, zijn om half 11 al tien bestuurders van de snelweg gehaald voor controle, vertelt de pompbediende.

Football news:

Pioli over Milaan: we zijn er trots op dat we een jong team hebben, maar we hebben stabiliteit nodig
Laporta werd opnieuw president van Barcelona. Onder hem, de club won 6 trofeeën in 2009
Mourinho op 4-1 Met Paleis: Goede week. Tijdens de rust zei hij dat hij blij was om een doel toe te geven, de spelers dachten dat ik gek was
Liverpool daalde naar de 8e plaats in de Premier League, in termen van verloren punten - 9e
Xavi won de 6e trofee van zijn coachcarrière. Zijn Al-Sadd werd kampioen van Qatar
Laporta ligt voor op Fonda en Resha volgens de resultaten van de poll van degenen die hebben gestemd in de presidentsverkiezingen van Barca
Solskjaer won alle drie de wedstrijden met Manchester United in de uitwedstrijd tegen Man City. Dit is een club record