Maandag 8 maart is de eerste dag van de Nationale Week Zonder Vlees. Het is de vierde editie en steeds meer Nederlanders doen eraan mee. Initiatiefnemer Isabel Boerdam en The Vegetable Chef vertellen hoe je de week leuk en lekker maakt.

Uit de actuele Vegamonitor van Natuur & Milieu blijkt dat inmiddels twee op de drie Nederlanders ook een maaltijd zonder vlees als compleet beschouwen. Ongeveer de helft van de Nederlanders eet flexitarisch. Ook zijn steeds meer mensen zich bewust van het effect van intensieve veeteelt op het milieu en dierenwelzijn.

De organisatoren van de Nationale Week Zonder Vlees laten graag zien dat een gerecht zonder vlees op je bord niet saai of ingewikkeld hoeft te zijn.

“In mijn beginjaren als vegetariër was het aanbod enorm beperkt.”
Isabel Boerdam, bedenker Nationale Week Zonder Vlees

Isabel Boerdam is oprichter van De Hippe Vegetariër en bedenker van de vleesloze week. In 2020 bereikte de landelijke campagne volgens Boerdam 2,4 miljoen Nederlanders. De meeste deelnemers zijn vooral positief verrast, vertelt ze.

Zelf eet ze sinds haar negende vegetarisch en sindsdien is er veel veranderd. "In mijn beginjaren als vegetariër was het aanbod enorm beperkt. Als je al een vegaburger kon krijgen, voerden saai en droog de boventoon. Ik kan me goed voorstellen dat als mensen destijds een vleesvervanger hebben geprobeerd, ze nu denken: dat nooit weer!"

Het aanbod wordt groter

Dat tijden veranderen, blijkt uit het huidige vegetarische aanbod in de supermarkt. Het aanbod is groot en sommige producten zijn zo goed, dat een rasechte vegetariër ze bijna eng veel op vlees vindt lijken, weet Boerdam.

"Ik zou iedereen willen uitnodigen om opnieuw naar dat schap te komen en vijf verschillende dingen te proberen. Er zit voor iedereen wel iets bij en koken met vleesvervangers is een handige manier om de kookbeleving vertrouwd en makkelijk te houden."

Gebruik alternatieve kooktechnieken

Vaak wordt gedacht dat de smaak van een gerecht vooral van het vlees komt, weet Boerdam. "Vooral in 'sauzige' gerechten komt veel smaak juist uit de saus. Deze gerechten zijn perfect als je je routine niet te veel wil doorbreken, maar toch een dagje geen vlees wil eten. Vlees zorgt vooral voor de bite en dat doet een moderne vleesvervanger ook."

“Mijn belangrijkste tip: kook groente - behalve sperzieboontjes - niet in water, maar kies voor andere, smaakversterkende kooktechnieken.”
Joris Schildknecht, chef-kok

Joris Schildknecht, die al meer dan dertig jaar als chef-kok in vegetarische keukens werkt en bekendstaat als The Vegetable Chef, kent de vooroordelen. "Veel mensen denken nog steeds dat groente saai of niet lekker is. Mijn belangrijkste tip: kook groente - behalve sperzieboontjes - niet in water, maar kies voor andere, smaakversterkende kooktechnieken", tipt Schildknecht.

"Door groente te grillen, roosteren, roken of zachtjes te garen, hou je de smaak van groente veel beter vast. Bovendien treedt bij deze bereidingstechnieken de zogenoemde maillardreactie op. Dit betekent dat er tijdens de lichte bruinkleuring heel veel nieuwe smaak- en aromastoffen ontstaan en vrijkomen. Groente langzaam garen, kan ook perfect in de airfryer."

Ga voor aroma en smaak

Bijvoorbeeld een hele bloemkool of knolselderij langzaam roosteren in de oven of stukken venkel op laag vuur langzaam gaar laten pruttelen, doet veel voor de smaak, weet Schildknecht. Helemaal als je een gearomatiseerde olie gebruikt om mee te bakken of later je gerecht mee te besprenkelen.

Gearomatiseerde olie kun je eenvoudig zelf maken, zegt de chef-kok. Voeg verse kruiden of specerijen toe aan een neutrale olie en laat deze een week op een donkere plek en op kamertemperatuur staan.

Het aanbod aan vleesvervangers is enorm gegroeid.

Het aanbod aan vleesvervangers is enorm gegroeid.
Het aanbod aan vleesvervangers is enorm gegroeid.

Het aanbod aan vleesvervangers is enorm gegroeid.

Foto: 123RF

Wees scheutig met kruiden en specerijen

The Vegetable Chef pleit voor het gebruik van meer kruiden en specerijen. "Omarm zeker ook knoflook, het geeft een gerecht zoveel meer smaak", meent Schildknecht.

"Zeker als je diverse kooktechnieken stapelt, dus in een gerecht geroosterde groente met kruiden en specerijen combineert en serveert met een sausje dat heeft staan pruttelen, dan kom je ook in de vegetarische keuken tot smaakexplosies."