Poland

Biden–Putin: starcie dwóch światów

Polityka

Joe Biden pierwszy poda³ rêkê Putinowi i mówi³ o „dwóch superpotêgach”. To punkt dla Kremla

AFP, Saul Loeb

Ameryka chce broniæ demokracji, Rosja – stref wp³ywów. Ukraina stanie siê polem konfrontacji, która poka¿e, kto wygra³.

Na W³adimira Putina czekali najwiêksi. Nawet na audiencjê do Franciszka spóŸni³ siê a¿ o godzinê. Tym razem to on musia³ jednak czekaæ. Sprowadzona z Moskwy limuzyna Aurus Senat, równie du¿a, jak „bestia" amerykañskich prezydentów, podjecha³a w œrodê pod bramê XVIII-wiecznej willi La Grange nad Jeziorem Genewskim o 13.07, 16 minut przed Joe Bidenem.

– Zawsze jest dobrze zobaczyæ siê na ¿ywo – rzuci³ zachêcaj¹co Amerykanin.

– Mam nadziejê, ¿e spotkanie bêdzie owocne – odpar³ Putin.

Ale czar prys³, gdy dziennikarka Bloomberga wykrzycza³a do rosyjskiego przywódcy pytanie, dlaczego tak bardzo boi siê Aleksieja Nawalnego. Rosjanin zachowa³ kamienn¹ twarz, za to Biden nie móg³ powstrzymaæ siê przed szerokim uœmiechem.

Regu³y nie dla Putina

Spotkanie zaczê³o siê od dwugodzinnej rozmowy obu przywódców z udzia³em szefów dyplomacji i t³umaczy. Potem do Bidena i Putina do³¹czy³a wiêksza grupa doradców. Ju¿ po godzinie sekretarz stanu Antony Blinken napisa³ na Twitterze, jak wa¿ne s¹ prawa cz³owieka. Niezbyt zachêcaj¹cy sygna³ dla Kremla. – To nie bêdzie szczyt historyczny. Za du¿o zebra³o siê problemów – studzi³ oczekiwania przed spotkaniem rzecznik Putina Dmitrij Pieskow.

Podobne nastroje panowa³y po stronie amerykañskiej. Joe Biden jest pi¹tym prezydentem USA, z którym spotka³ siê W³adimir Putin. Ale pierwszym, który nie ma z³udzeñ co do charakteru moskiewskiego re¿imu. Do Genewy polecia³ nie w nadziei na „reset" czy „prze³om", ale dla ustalenia minimalnych regu³ gry i wskazania obszarów, gdzie wspó³praca jest jednak mo¿liwa.

Ale nawet ten plan minimum wydaje siê nadmiernie ambitny. Na konferencji prasowej po czterech godzinach rozmówi Putin nie zasygnalizowa³ ¿adnego powa¿nego obszaru, gdzie jest gotów pójœæ na ustêpstwa. Nie obieca³ nic w sprawie wstrzymania ataków w cyberprzestrzeni, o uwolnieniu Aleksieja Nawalnego nie mo¿e byæ mowy, kryzys na Ukrainie da siê rozwi¹zaæ tylko w oparciu o umowê z Miñska, która od lat znajduje siê w martwym punkcie. Uzna³, ¿e to Amerykanie odpowiadaj¹ za pogorszenie stosunków z Rosj¹, i sami robi¹ to, co zarzucaj¹ Rosji. Nawet negocjacje w sprawie ograniczenia zbrojeñ maj¹ byæ przedmiotem dalszych konsultacji.

W USA nie zd¹¿ysz otworzyæ ust, ju¿ do ciebie strzelaj¹

- W naszych krajach jest tak, ¿e cokolwiek siê dzieje, odpowiada za to kierownictwo pañstwa - mówi³ Putin, dodaj¹c, ¿e podczas rozmowy z inicjatywy Bidena poruszona zosta³a kwestia praw cz³owieka. - Na ulicach amerykañskich miast co chwila ginie cz³owiek. Tam nie zd¹¿ysz otworzyæ ust, a ju¿ do ciebie strzelaj¹ -mówi³ Putin.

Aby unikn¹æ ¿enuj¹cego spektaklu, jaki da³ na szczycie w Helsinkach w 2018 r. Donald Trump, zaprzeczaj¹c doniesieniom CIA o ingerencji Kremla w amerykañskie wybory, Biden odrzuci³ ofertê wspólnej konferencji prasowej z Putinem.

Rosjanin ¿adnych regu³ gry w relacjach z Ameryk¹ nie chce, bo ju¿ sam szczyt dowodzi, ¿e mu siê to nie op³aca. Biden zaproponowa³ przecie¿ spotkanie w marcu, gdy œwiat z przera¿eniem œledzi³ koncentracjê rosyjskich wojsk u granic Ukrainy. Dla Rosjanina, którzy stoi na czele kraju z 14 razy mniejsz¹ od amerykañskiej gospodark¹, ju¿ sam wystêp w roli równego Stanom jest wielkim sukcesem. Ale dla niego to najwyraŸniej za ma³o, skoro przez dwa miesi¹ce, jakie minê³y od zaproszenia, Rosja nie zrezygnowa³a ze zbójeckiej polityki. Przeprowadzony najpewniej z jej terytorium cyberatak sparali¿owa³ g³ówny ropoci¹g na wschodzie USA, Kreml popar³ te¿ porwanie przez Bia³oruœ samolotu Ryanaira i brutalnie traktowa³ Nawalnego.

Ochrona praw cz³owieka le¿y w DNA Stanów Zjednoczonych

 W odró¿nieniu od innych krajów, w tym Rosji, jesteœmy krajem idei. Mamy prawa cz³owieka, bo siê z nimi rodzimy. Ich ochrona le¿y w DNA Stanów Zjednoczonych. Kropka. I dlatego bêdziemy nieustaj¹co poruszaæ kwestie praw cz³owieka, w tym Aleksieja Nawalnego i innych wiêŸniów w Rosji - mówi³ Biden.

– Odpowiedzia³em uczciwie – oœwiadczy³ przed odlotem do Genewy Biden na pytanie, czy podtrzymuje, ¿e Putin „jest zabójc¹". A na zamkniêtym spotkaniu przywódców NATO w Brukseli zapowiedzia³, ¿e jego celem jest „konsolidacja obozu demokracji przeciw rosyjskiemu i chiñskiemu autorytaryzmowi".

G³ównym obszarem starcia tych dwóch œwiatów bêdzie Ukraina. Ka¿da ze stron ma tu potê¿n¹ broñ. Putin wci¹¿ utrzymuje na ukraiñskiej granicy ok. 90 tys. wojsk, jest gotowy w ka¿dej chwili na uderzenie. Biden zostawi³ sobie z kolei otwart¹ opcjê przyjêcia Ukrainy do NATO. W Brukseli zastrzeg³ co prawda, ¿e to zale¿y od przeprowadzenia przez Kijów reform oraz przekonania do tego wszystkich sojuszników (w szczególnoœci Niemiec i Francji). Ale te¿ oœwiadczy³, ¿e okupacja przez Rosjan Donbasu i Krymu nie jest przeszkod¹ dla poszerzenia sojuszu (teoretycznie warunkiem cz³onkostwa s¹ uregulowane spory graniczne). I zapowiedzia³, ¿e Ameryka bêdzie broniæ „niezale¿noœci i integralnoœci terytorialnej" Ukrainy. Zgoda Rosji na w³¹czenie USA do „formatu normandzkiego" negocjuj¹cego pokój na Ukrainie by³aby pierwszym sygna³em kompromisu obu mocarstw. W¹tpliwe jednak, aby Kreml na to poszed³.

Wyœcig zbrojeñ

Biden zapowiedzia³ wiêc, ¿e na spotkaniu z Putinem wyznaczy „czerwone linie", których przekroczenie przez Rosjê sprowokuje „symetryczn¹" odpowiedŸ Ameryki. Jedna z nich z pewnoœci¹ dotyczy Ukrainy, ale gdzie dok³adnie ta i inne biegn¹, nie wiadomo.

Amerykañski prezydent chce jednak te¿ poszukiwaæ obszarów wspó³pracy. To przede wszystkim broñ j¹drowa. Putin pamiêta, jak wyœcig zbrojeñ narzucony przez Ronalda Reagana doprowadzi³ do rozpadu ZSRR, dla niego „najwiêkszej tragedii XX wieku". Dlatego mo¿e pójœæ tu na ustêpstwa. Biden chce zaœ uwolniæ siê od tego starcia, aby mieæ wolne rêce w sprawach dla niego najwa¿niejszych: odbudowie amerykañskiej gospodarki i konfrontacji z Chinami. Rosja zdoby³a przewagê nad USA w niektórych rodzajach broni, jak pociski podwodne czy rakiety wielkich prêdkoœci, a rozwój sztucznej inteligencji mo¿e skierowaæ wyœcig zbrojeñ w nieznanym kierunku. Rywalizacja w tym obszarze wymaga³aby wiêc od Ameryki wielkich nak³adów.

Ale ryzyko pora¿ki i tu jest du¿e. Amerykanin ju¿ na wstêpie zrobi³ Moskwie prezent, przed³u¿aj¹c o piêæ lat umowê o redukcji rakiet j¹drowych dalekiego zasiêgu (New Start), zamiast staraæ siê wymusiæ na Rosjanach ustêpstwa w kwestii najgroŸniejszych dla Europy taktycznych pocisków j¹drowych. Pytanie, na ile Moskwa teraz to wykorzysta.

Iran i hakerzy

Ameryka liczy te¿ na wspó³pracê Rosjan w delikatnej operacji wycofywania swoich wojsk z Afganistanu. A tak¿e zawarcia z Iranem nowego porozumienia o wstrzymaniu zbrojeñ j¹drowych. Co prawda Teheran okaza³ siê cennym sojusznikiem Putina w obronie syryjskiego re¿imu. Ale zbytnia potêga le¿¹cego u boku Rosji Iranu mo¿e byæ dla Moskwy niebezpieczna. Sam Putin wskaza³ na Syriê, Libiê, ale te¿ zmiany klimatyczne jako mo¿liwe obszary wspó³pracy.

Znacznie bardziej w¹tpliwe jest natomiast porozumienie w sprawie zaniechania ataków w cyberprzestrzeni. Rosja odnosi tu zbytnie sukcesy bez, na razie, wyraŸnych konsekwencji.

Putin ma zreszt¹ w swojej talii cenne karty. Zgoda pod naciskiem Niemiec Bidena na dokoñczenie Nord Stream 2 pokazuje, ¿e Ameryce nie do koñca uda³o siê zbudowaæ zwarty obóz zachodnich demokracji. Z drugiej jednak strony utrzymywane przez USA i Uniê od siedmiu lat sankcje przyczyni³y siê do zapaœci rosyjskiej gospodarki: poza Chinami nikt z zagranicy nie decyduje siê tu na powa¿ne inwestycje. Roœnie niezadowolenie z re¿imu Putina, który za ograniczenie demokracji mia³ daæ spo³eczeñstwu wy¿szy poziom ¿ycia, ale tego nie robi. Zdaniem centrum Lewady 53 proc. m³odych Rosjan chce wyjechaæ z kraju. Jeœli Biden zdecyduje siê na na³o¿enie jeszcze powa¿niejszych restrykcji, zbudowany przez Putina system mo¿e run¹æ.

Football news:

Ronaldinho: I'm watching Milan, I hope they will continue to progress. I'm waiting for Monza in Serie A
Lautaro Martinez: Messi is the best player in the world. He is a model for everyone, we must learn from him
Manchester United and Real Madrid are close to an agreement on Varane. The defender will be paid 45-55 million euros
Fernando Torres took charge of the Atletico U19 team
Milan is Interested in Brandt from Borussia Dortmund
Novak Djokovic: Zlatan is a real fighter and a champion. I hope Milan will perform well in the Champions League
Lewandowski about the prize for the best player in Germany: Getting it twice in a row is a rare phenomenon, I am proud