Poland

Disco polo zamiast Teatru Telewizji

Analizy

Prymas Hlond

Poziom Teatru TV obni¿a³o upolitycznienie, schlebianie politykom, kiczowate portrety ludzi Koœcio³a. Kadr ze spektaklu „Prymas Hlond” (2018). W roli g³ównej wyst¹pi³ Henryk Talar, obok Aleksander Miko³ajczak

Agata Ciolek

Choæ na Woronicza p³ynie niemal 90 proc. z ok. 2 mld z³ dotacji, scena TVP upada. By³a dum¹ publicznej telewizji od 1953 r.

Pod koniec marca odwo³ana zosta³a szefowa Teatru TV Kalina Zalewska, pe³ni¹ca na tym stanowisku obowi¹zki przez ostatnich dziesiêæ miesiêcy. Powody nie zosta³y podane. Wystosowane przez „Rzeczpospolit¹” 7 kwietnia pytania w tej sprawie do rzecznika TVP (obecnie jest to zespó³, bo nie ma konkretnej osoby pe³ni¹cej tê funkcjê) do dziœ nie doczeka³y siê ¿adnej odpowiedzi.

Przypomnijmy, ¿e Teatr Telewizji dla wielu milionów Polaków, ¿yj¹cych poza miastami i du¿ymi oœrodkami, jest jedyn¹ scen¹, do jakiej maj¹ dostêp, zaœ TVP kolejny rok korzysta z blisko 2 mld z³ dotacji z tytu³u tak zwanych strat abonamentowych.

Brak kompetencji

Z nieoficjalnych informacji uzyskanych przez „Rz” wynika, ¿e kierowanie Teatrem TV powierzono Kalinie Cyz, dotychczasowej dyrektorce TVP Kultura. Pod jej kierownictwem ciekawa i barwna jeszcze przed kilku laty antena kontynuuje drogê ku nicoœci rozpoczêt¹ przez Mateusza Matyszkowicza (dziœ cz³onek biura Zarz¹du TVP). Obecnie TVP Kultura utraci³a nawet odrêbnoœæ strukturaln¹, wcielona do Centrum Kultury i Historii.

W 2019 r. w rozmowie z „Rz” Kalina Cyz mówi³a m.in.: „W kwietniu przysz³ego roku bêd¹ 15. urodziny TVP Kultura i marzê, by zwieñczyæ je nagrodami TVP Kultura”. Skoñczy³o siê na deklaracjach, a tak¿e zdjêciu „Tygodnika Kulturalnego”, flagowego programu anteny.

Nie jest te¿ tajemnic¹, ¿e Kalina Cyz – w odró¿nieniu od poprzednich szefów Teatru TV – nie ma kompetencji zawodowych do objêcia tego stanowiska. Jest absolwentk¹ muzykologii, kulturoznawstwa i logopedii na Uniwersytecie Adama Mickiewicza w Poznaniu. Jeszcze w 2014 r. zajmowa³a siê terapi¹ logopedyczn¹. To umiejêtnoœci byæ mo¿e przydatne adeptom teatru, ale odleg³e od znajomoœci specyfiki teatru, a tak¿e telewizji.

Pracê w TVP Kalina Cyz rozpoczê³a jesieni¹ 2018 r. w roli redaktorki w redakcji muzycznej TVP Kultura i zdumiewaj¹co szybko awansowa³a na szefow¹ tej anteny. Czy pod jej przywództwem Teatr TV wcielony zostanie, jak TVP Kultura, do Centrum Kultury i Historii i stanie siê marginesem?

W ostatnich miesi¹cach dokonano ju¿ w Teatrze TV zmian strukturalnych. Straci³ niezale¿noœæ, bo przesta³a istnieæ Agencja Kreacji Teatru Telewizji Polskiej powo³ana 1 czerwca 2018 r., której dyrektorowa³a na pocz¹tku Ewa Millies-Lacroix. Pozosta³o tylko trzech redaktorów. Zadaniem agencji by³o przygotowywanie oferty spektakli Teatru Telewizji dla wszystkich anten i dla TVP VoD oraz ich produkcja. By³a szansa na konsolidacjê artystyczn¹ i programow¹.

– Teatr Telewizji ma walor nie do przecenienia, mo¿e inicjowaæ spotkania twórców z ró¿nych dziedzin sztuki, ró¿nych stylistyk, œwiatów, miast, którzy inaczej by siê nie spotkali – mówi³a wtedy Ewa Millies-Lacroix. – W tym tkwi jego najwiêksza si³a.

Ówczesne deklaracje wzmocnienia Teatru TV poprzez m.in. zwiêkszenie liczby premier do dwóch w miesi¹cu w najstarszym poniedzia³kowym wieczornym paœmie, a tak¿e wskrzeszenia Teatru Sensacji czy Teatru dla Dzieci i M³odzie¿y, s¹ przesz³oœci¹. W³adze telewizyjne – zamiast pomna¿aæ – redukuj¹. Produkcja spektakli zosta³a przeniesiona do Agencji Kreacji Filmu i Serialu TVP. Covidowe zagro¿enie wspomog³o decyzje Zarz¹du TVP, który wstrzyma³ na prze³omie roku produkcjê spektakli na trzy miesi¹ce.

Chwalebna historia Teatru TV rozpoczê³a siê 6 listopada 1953 r. granym na ¿ywo „Oknem w lesie” w re¿yserii Józefa S³otwiñskiego. Poniedzia³ek zawsze by³ jedynym dniem w tygodniu, w którym teatry mia³y wolne, aktorzy mogli wiêc pracowaæ w telewizji. Tradycja emitowania spektakli w poniedzia³ki zosta³a utrzymana, gdy przedstawienia zaczêto wczeœniej nagrywaæ.

Przed dwudziestoma kilkoma laty Teatr TV dawa³ oko³o 130 premier rocznie, oprócz poniedzia³kowego pasma istnia³ te¿ Teatr Rozmaitoœci i Teatr Wspomnieñ, a tak¿e Scena Dwójki z propozycjami dla bardziej wyrobionego widza.

Teatr TV by³ i jest fenomenem na skalê œwiatow¹ i do dziœ jego przedstawienia zdobywaj¹ nagrody na festiwalach zagranicznych. Zrealizowano niemal 5400 premier. Sta³ siê wyj¹tkow¹ instytucj¹ narodowej kultury, pracowali dla niego wszyscy najwa¿niejsi polscy twórcy.

Smutna walka

Kryzysy nasta³y z urynkowieniem telewizji i walk¹ o widzów z komercyjnymi stacjami. W 2005 r. po raz pierwszy dokonano zamachu na poniedzia³kowe emisje. Zmieniono wówczas nazwê Teatru Telewizji na Scenê Jedynki, zaprojektowano nowe logo. Spektakle by³y pokazywane najwy¿ej dwa razy w miesi¹cu.

Kolejne czarne dni nadesz³y w 2011 r., kiedy zosta³o zagro¿one istnienie Teatru TV przez utratê poniedzia³kowego pasma. „Rz” wystosowa³a wówczas apel „Ratujmy Teatr TV”, w którym pisaliœmy m.in.: „Teatr Telewizji nie jest w³asnoœci¹ w³adz telewizyjnych, tylko dobrem narodowym, którego tradycjê budowali najwybitniejsi polscy re¿yserzy, aktorzy, scenografowie. Oczekujemy, ¿e za pieni¹dze z abonamentu w pierwszej kolejnoœci powstawaæ bêd¹ produkcje teatralne”.

Pod apelem podpisa³y siê tysi¹ce czytelników i twórcy. – To smutne, ¿e trzeba walczyæ o program, który powinien byæ zachowany w ka¿dej ramówce – mówi³ wtedy „Rz” Juliusz Machulski. – Teatr Telewizji jest najlepszym, co uda³o siê stworzyæ w historii naszej telewizji”.

Przez ostatnie lata uszczupli³a siê pula twórców akceptuj¹cych wspó³pracê z instytucj¹ – wprawdzie publiczn¹, ale lekcewa¿¹c¹ oczekiwania publicznoœci innej ni¿ fani programów rozrywkowych i Zenka Martyniuka. Teatr TV pada ofiar¹ tej sytuacji.

Football news:

Griezmann spoke with Hamilton and visited the Mercedes boxes at the Spanish Grand Prix
Barcelona feels that Neymar used it. He said that he wanted to return, but extended his contract with PSG (RAC1)
Aubameyang to the Arsenal fans: We wanted to give you something good. I am sorry that we could not
Atletico did not lose at the Camp Nou. Busquets' injury is the turning point of the match (and the championship race?)
Verratti injured his knee ligaments in PSG training. Participation in the Euro is still in question
Neymar's contract in one picture. Mbappe wants the same one
Manchester United would like to sign Bellingham in the summer, not Sancho. Borussia do not intend to sell Jude