Poland

Narodowy Holding Spożywczy wraca. Wytypowano kilkadziesiąt firm

Przemys³ spo¿ywczy

Adobe Stock

Mia³ powstaæ do po³owy roku, ale prace siê opóŸni³y. Teraz jednak ruszaj¹ z impetem, ministerstwa porozumia³y siê co do konsolidacji sektora. Do rozgrywki mo¿e jednak do³¹czyæ Bruksela.

Pañstwowy Narodowy Holding Spo¿ywczy ma powstaæ wokó³ Krajowej Spó³ki Cukrowej, jego powstanie zapowiedziano ju¿ w 2020 r. Pocz¹tkowo wytypowano do niego kilkadziesi¹t firm rolno-spo¿ywczych kontrolowanych przez Skarb Pañstwa, ale ostatecznie na listê trafi³o mniej ni¿ 20. To spó³ki, które zajmuj¹ siê produkcj¹ cukru i cukierków, nasion, skrobi, produkcj¹ roln¹ i m³ynarstwem. I choæ ju¿ wiosn¹ 2021 r. zgodê na powstanie nowego podmiotu wyda³ Urz¹d Ochrony Konkurencji i Konsumentów, holding wbrew zapowiedziom nie powsta³ do koñca pó³rocza.

Wed³ug nieoficjalnych informacji „Rzeczpospolitej" powodem by³y nie do koñca rozwi¹zane ró¿nice zdañ pomiêdzy Ministerstwem Rolnictwa, które czêœæ spó³ek nadzorowa³o, a Ministerstwem Aktywów Pañstwowych, które odpowiada za realizacjê projektu holdingu. Nie u³atwia³ prac fakt, ¿e pocz¹tkowo to resort rolnictwa mia³ odpowiadaæ za powstanie holdingu, ale koncepcja siê zmieni³a.

Ostro do przodu

Teraz jednak wszystko powinno byæ ju¿ wyjaœnione, a prace powinny zdecydowanie przyspieszyæ. – Zgodnie z wypracowan¹ koncepcj¹ konsolidacja przebiega w oparciu o wiod¹c¹ rolê Krajowej Spó³ki Cukrowej jako najwiêkszego podmiotu z udzia³em Skarbu Pañstwa, dzia³aj¹cego w ramach grupy kapita³owej w sektorze rolno-spo¿ywczym – mówi Karol Manys, rzecznik Ministerstwa Aktywów Pañstwowych. – Proces bêdzie polega³ na wniesieniu przez Skarb Pañstwa udzia³ów spó³ek na podwy¿szenie kapita³u zak³adowego KSC w zamian za akcje w podwy¿szonym kapitale zak³adowym KSC, wyemitowane w ramach subskrypcji prywatnej skierowanej do Skarbu Pañstwa – dodaje. Proces by³ konsultowany ze stron¹ spo³eczn¹. Popar³y go zwi¹zki zawodowe i plantatorzy.

Czytaj tak¿e: Minister szykuje holding spo¿ywczy i rewolucjê u weterynarzy

Holding na bazie zasobów pañstwowych spó³ek ma staæ siê silnym podmiotem przyczyniaj¹cym siê do wzmocnienia polskiego przemys³u rolno-spo¿ywczego, a w efekcie ma tak¿e wzrosn¹æ konkurencyjnoœæ tych firm na arenie miêdzynarodowej.

Holding skupiaj¹cy spó³ki zajmuj¹ce siê produkcj¹ ¿ywnoœci mo¿e tak¿e zyskaæ wsparcie ze strony bran¿y handlowej. Zainteresowanie wspó³prac¹ wyrazi³a ju¿ sieæ Spo³em, grupuj¹ca ponad 4 tys. sklepów spo¿ywczych w ca³ym kraju. – Rozpoczêliœmy rozmowy i by³y doœæ zaawansowane, jednak na razie nie uda³o siê nam doprowadziæ do porozumienia. Jesteœmy otwarci na ich dalsze prowadzenie – mówi Ryszard Jaœkowski, prezes KZRSS Spo³em. – Interesuje nas wspó³praca handlowa, jednak bez powi¹zañ kapita³owych. Spó³dzielnie s¹ niezale¿ne w tym zakresie – dodaje Jaœkowski.

Handel przygl¹da siê z uwag¹ ca³ej operacji. Wokó³ holdingu pojawia siê bowiem wiele w¹tpliwoœci, np. czy bêdzie rywalizowaæ z innymi graczami z rynku w sposób w pe³ni transparenty i uczciwy, skoro bêdzie nale¿a³ do Skarbu Pañstwa, co wi¹¿e siê z szeregiem przywilejów. Jego pozycja negocjacyjna bêdzie wiêc zdecydowanie silniejsza ni¿ prywatnych rywali.

– Wygl¹da na to, ¿e badanie rynku przez UOKiK przy okazji analizy wniosku o powo³anie holdingu s³u¿yæ mog³o zebraniu informacji o konkurencji, co budzi w¹tpliwoœci czêœci graczy – uwa¿a przedstawiciel jednej z du¿ych sieci.

Co zrobi Bruksela

Z drugiej strony nietrudno o zarzuty, ¿e obecnie rynek tak¿e nie funkcjonuje najlepiej. Wielu mniejszych sprzedawców zwraca uwagê, ¿e wiod¹cy producenci, czêsto miêdzynarodowe grupy z szeregiem znanych marek w portfelu, w sposób uprzywilejowany traktuj¹ du¿ych sprzedawców, z dyskontami na czele. – W efekcie my w hurtowni dostajemy cenê produktu, która ju¿ jest wy¿sza od tej, jak¹ dyskont ma na pó³ce. A gdzie nasza mar¿a? – pyta przedstawiciel jednej z sieci.

Dlatego sektor bacznie obserwuje budowê holdingu. – W tego typu projektach ostatecznie to rynek weryfikuje ich szanse na powodzenie. W obecnych realiach oczywiœcie konsumenci bior¹ pod uwagê cenê, ale nie tylko. To oni zdecyduj¹, czy bêd¹ zainteresowani tak¹ ofert¹ – mówi Maciej Ptaszyñski, wiceprezes Polskiej Izby Handlu.

Powstanie holdingu mo¿e te¿ zainteresowaæ Komisjê Europejsk¹, która sprawdza dzia³ania budz¹ce podejrzenie o nieuzasadnion¹ pomoc pañstwa czy naruszenia konkurencji. By³y przynajmniej dwa postêpowania wobec podobnych podmiotów zakoñczone skarg¹ do unijnego Trybuna³u i zwyciêstwem KE.

Ministerstwo Aktywów Pañstwowych nie odpowiedzia³o na pytania, czy w trakcie prac nad holdingiem brano pod uwagê tak¿e potencjalne zagro¿enia zwi¹zane w³aœnie z postêpowaniem Komisji Europejskiej. A te zdaniem pytanych przez nas prawników mog¹ mieæ miejsce. Ju¿ w latach 80. w Irlandii powsta³a spó³ka Irish Goods Council, która prowadzi³a kampaniê „Kupuj irlandzkie ", opracowan¹ przez rz¹d. Sam¹ spó³kê za³o¿y³o dziesiêæ osób powo³anych przez ministra przemys³u. Komisja Europejska zarzuci³a krajowi ograniczenie swobodnego przep³ywu towarów, w efekcie kampanii ogólny poziom sprzeda¿y produktów wrêcz spad³, poniewa¿ sprzedawcy czêsto nie chcieli wprowadzaæ innych ni¿ irlandzkie towarów, aby nie naraziæ siê urzêdnikom.

– Niestety, w przypadku Polski widaæ podobieñstwa, choæ trudno uznaæ to na tym etapie za pewnik – przyznaje jeden z prawników.

Komisja Europejska zakwestionowa³a tak¿e postêpowanie Niemiec, gdzie przed 20 laty powo³ano specjaln¹ markê, która mia³a promowaæ rodzime produkty. W tej sprawie równie¿ KE uzna³a, ¿e dzia³ania takie mog¹ zachêcaæ konsumentów do nabywania produktów krajowych na niekorzyœæ tych z innych pañstw cz³onkowskich. I tu tak¿e Trybuna³ podzieli³ jej argumentacjê.

Renata Juszkiewicz prezes Polskiej Organizacji Handlu i Dystrybucji

Zawsze popieramy woln¹ i szerok¹ konkurencjê, jest to te¿ sytuacja korzystna dla konsumentów. Pojawienie siê nowego gracza powinno oznaczaæ rywalizacjê wszystkich podmiotów na rynku na równych zasadach, bez premiowania jednej ze stron, choæby nieuzasadnion¹ pomoc¹ ze strony pañstwa. To zaburzy³oby konkurencjê na rynku.

Football news:

Ivanov has been appointed chief referee of the Sociedad - Monaco Europa League match
UEFA will appeal against the decision of the Madrid court on the Super League and apply for the dismissal of the judge
Messi - in PSG's application for the match against Manchester City
Sheriff in the Champions League-the miracle of the year. The cancellation of the limit helped, but so far in Moldovan football it is terrible: neither fans, nor money
The son of Eto'o became a player of Vitoria Guimaraes
Donnarumma will be PSG's goalkeeper in the match against Man City. He will make his debut in the Champions League
Jorginho: I was worried about the talk that I would not have been at Chelsea without Sarri