Poland

Zerowe stopy procentowe to nie czarna magia

Opinie

Adobe Stock

Pieni¹dze „nowo wydrukowane" stanowi¹ tylko u³amek rosn¹cej masy pieni¹dza.

Bohaterem felietonu prof. Witolda Or³owskiego („Rzeczpospolita" z 10.06.2021 r.) s¹ zerowe stopy procentowe – „manna z nieba dla zad³u¿aj¹cego siê rz¹du, kredytobiorców, inwestorów". W opinii prof. Or³owskiego mamy tu do czynienia ze sztuczk¹ magiczn¹, któr¹ on spieszy zdemaskowaæ. Niestety, cztery przytaczane przez niego argumenty nie maj¹ podstawy w solidnej analizie ekonomicznej. Co gorsza, przeczy im codzienne doœwiadczenie – dostêpne dane statystyczne.

Autor pisze, ¿e „stopy procentowe spad³y do zera, bank (idzie o NBP – aut.) masowo drukuje nowe pieni¹dze". Otó¿, po pierwsze, do (prawie) zera spad³y stopy procentowe NBP. Ale stopy „komercyjne", faktycznie i bezpoœrednio oddzia³owuj¹ce na gospodarkê realn¹, s¹ dalekie od zera. Œrednie oprocentowanie nowych kredytów konsumpcyjnych dla gospodarstw domowych wynosi³o ostatnio (w kwietniu) 6,6 proc. – tylko trochê mniej ni¿ w grudniu 2019 (wtedy by³o to 8,2 proc). Po drugie, pieni¹dze „nowo wydrukowane" stanowi¹ tylko u³amek rosn¹cej masy pieni¹dza. W trakcie pandemii ca³a masa pieni¹dza (M3) ros³a w tempie wolniejszym ni¿ w czasie kryzysu lat 2007–2008. Obecnie tempo to jeszcze bardziej spowolni³o.

Trzeba te¿ zwróciæ uwagê na to, jakie s¹ aktualnie Ÿród³a wzrostu iloœci pieni¹dza. Wbrew sugestii, ¿e oto NBP „drukuje pieni¹dze", us³u¿nie finansuj¹c potrzeby wydatkowe rz¹du, g³ównym Ÿród³em wzrostu iloœci pieni¹dza jest wzrost aktywów zagranicznych netto. Od pocz¹tku 2020 r. do kwietnia 2021 aktywa te wzros³y o 140 mld z³. Tymczasem zad³u¿enie netto instytucji rz¹dowych szczebla centralnego wzros³o o blisko 50 mld z³, a kredytowe zad³u¿enie gospodarstw domowych – o mniej ni¿ 28 mld z³. Co wiêcej, zad³u¿enie kredytowe przedsiêbiorstw niefinansowych spad³o o ponad 14 mld z³.

Witold Or³owski pisze, ¿e „realnie ujemne stopy procentowe to równie¿ problem dla tych, którzy chc¹ oszczêdzaæ...", bo „...zniechêca do oszczêdzania i zachêca do finansowanej kredytem konsumpcji...". Jak widaæ, fakty tej opinii przecz¹. Wzrost kredytów konsumpcyjnych (i inwestycyjnych) jest bardzo anemiczny – mamy za to do czynienia ze wzmo¿onym wzrostem oszczêdnoœci. Od pocz¹tku 2020 r. depozyty gospodarstw domowych wzros³y o 121 mld z³, a depozyty przedsiêbiorstw niefinansowych o 73 mld z³.

Dalej pisze prof. Or³owski, ¿e „zerowe stopy procentowe oznaczaj¹ ogromne k³opoty dla polskich banków, których zyski w³aœnie zamieniaj¹ siê w straty". W³aœnie, straty? Wed³ug Komisji Nadzoru Finansowego w pierwszym kwartale 2021 r. ca³y sektor bankowy osi¹gn¹³ 1,9 mld z³ czystego zysku – o 40 proc. wiêcej ni¿ przed rokiem!

Ostatnim argumentem przeciwko polityce niskich stop procentowych ma byæ stwierdzenie, ¿e „d³ugotrwa³e zerowe stopy procentowe... mog¹ z czasem doprowadziæ do spadku atrakcyjnoœci polskich obligacji do os³abienia z³otego". Otó¿, równie dobrze – i równie go³os³ownie – mo¿na twierdziæ coœ dok³adnie przeciwnego. A fakty s¹ takie, ¿e ceny obligacji skarbowych s¹ ostatnio zadziwiaj¹co stabilne, dowodz¹c ich „d³ugotrwa³ej" atrakcyjnoœci, podczas gdy z³oty umacnia siê ju¿ kolejny tydzieñ.

Leon Podkaminer, emerytowany pracownik Wiedeñskiego Instytutu Miêdzynarodowych Porównañ Gospodarczych

Football news:

Ronaldinho: I'm watching Milan, I hope they will continue to progress. I'm waiting for Monza in Serie A
Lautaro Martinez: Messi is the best player in the world. He is a model for everyone, we must learn from him
Manchester United and Real Madrid are close to an agreement on Varane. The defender will be paid 45-55 million euros
Fernando Torres took charge of the Atletico U19 team
Milan is Interested in Brandt from Borussia Dortmund
Novak Djokovic: Zlatan is a real fighter and a champion. I hope Milan will perform well in the Champions League
Lewandowski about the prize for the best player in Germany: Getting it twice in a row is a rare phenomenon, I am proud