logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo logo
star Bookmark: Tag Tag Tag Tag Tag
Poland

Zmiany w transakcjach międzynarodowych (cz. I)

Niestety polski ustawodawca nie uchwali jeszcze przepisw implementujcych unijne zmiany do krajowego porzdku prawnego. W praktyce oznacza to, e w omawianym zakresie podatnicy mog, wedle swojego wyboru, stosowa przepisy ustawy o podatku od towarw i usug albo bezporednio przepisy unijnej dyrektywy (taki dualizm bdzie trwa do momentu prawidowej implementacji dyrektywy). Potwierdza to rwnie Ministerstwo Finansw w komunikacie opublikowanym na stronie internetowej pod koniec 2019 r.

Zgodnie z projektem zmian do ustawy o VAT z 7 padziernika 2019 r. wdraajcym dyrektyw Rady (UE) 2018/1910 z 4 grudnia 2018 r. zmieniajc dyrektyw 2006/112/WE, od 1stycznia 2020 r. aby mc zastosowa stawk 0 proc. VAT konieczne jest m.in. podanie przez nabywc numeru VAT UE kontrahentowi oraz wykazanie przez sprzedawc transakcji w informacji podsumowujcej.

Czytaj te: WDT: 1 stycznia 2020 r. wchodz w ycie zmiany w prawie UE

Numer VAT UE nabywcy

Podanie numeru VAT UE przez nabywc stao si warunkiem materialnym do zastosowania stawki 0 proc. VAT przy dostawach wewntrzwsplnotowych. Naley przypomnie, e taki warunek istnia ju w krajowych przepisach wprzeszoci tj. przed kwietniem 2013 r. Wedug obowizujcych wwczas przepisw do zastosowania stawki 0 proc. VAT konieczne byo dokonanie dostawy na rzecz nabywcy posiadajcego waciwy iwany numer VAT UE, a take podanie tego numeru na fakturze stwierdzajcej dostaw.

Nastpnie, na skutek orzecznictwa Trybunau Sprawiedliwoci Unii Europejskiej, a take sdw krajowych uznajcego fakt podania numeru VAT UE za przesank formaln do zastosowania stawki O proc., ktrej brak spenienia, przy jednoczesnym spenieniu przesanek materialnych tj. wywozu towarw do innego pastwa czonkowskiego, nie przekrela moliwoci zastosowania stawki O proc. VAT, polskie przepisy zostay zmodyfikowane, a warunek podania numeru VAT UE nabywcy na fakturze jako materialna przesanka do stawki O proc. VAT usunity (wymg utrzymano w charakterze formalnym jako niezbdny element faktury).

Warto w tym miejscu przypomnie wyrok TSUE z6wrzenia 2012 r. (C 273/11) wsprawie Mecsek-Gabona, ktry przyczyni si wwczas do zmiany przepisw: Ani brzmienie art. 138 ust. 1 dyrektywy 2006/112, ani orzecznictwo przytoczone w pkt 31 niniejszego wyroku nie wzmiankuj wrd materialnych przesanek zaistnienia dostawy wewntrzwsplnotowej, ktre zostay wymienione wsposb wyczerpujcy, obowizku dysponowania numerem identyfikacyjnym VAT. Zpewnoci przyznanie takiego numeru stanowi dowd statusu podatkowego podatnika dla celw stosowania podatku VAT oraz uatwia kontrol skarbow czynnoci wewntrzwsplnotowych. Nie- mniej jednak jest to wymg formalny, ktry w adnym wypadku nie moe podwaa zwolnienia z podatku VAT, jeeli materialne przesanki zaistnienia dostawy wewntrzwsplnotowej zostay spenione (zob. analogicznie, wyrok C-21/16 Euro Tyre BV z 9 lutego 2017 r.).

UWAGA!

Znowelizowane przepisy unijne nakadaj obowizek podania numer VAT UE przez nabywc jako warunek niezbdny do zastosowania stawki 0 proc. Brakpodania numeru VAT UE bdzie skutkowa koniecznoci potraktowania dostawy jako krajowej w Polsce.

Sposb podania przez nabywc numeru VAT UE kontrahentowi nie zosta wprost wskazany w przepisach. Pomocne w zakresie interpretowania nowych regulacji s Wyjanienia z grudnia 2019 r. przygotowywane przez Komisj Europejsk (TAXUD) Explanatory notes on the EU VAT changes in respect of call-off stock arrangements, chain transactions and the exemption for intra-Community supplies of goods ("2020 Quick Fixes")", dalej: Wyjanienia Komisji Europejskiej". Zgodnie z wyjanieniami wskazanie numeru VAT UE nabywcy na fakturze bdzie wystarczajce do uznania, e taki numer zosta przekazany sprzedawcy.

Jak czytamy rwnie w wyjanieniach Komisji Europejskiej, sytuacja gdy nabywca bdzie w trakcie uzyskiwania numeru VAT UE na moment fakturowania sprzeday przez kontrahenta bdzie oznaczaa konieczno zastosowania stawki krajowej przez sprzedawc. Pniejsze uzyskanie numeru VAT UE przez kontrahenta bdzie uprawniao sprzedawc do korekty.

Naley rwnie pamita, e opodatkowanie stawk krajow dostawy z uwagi na brak numeru VAT UE kontrahenta nie bdzie wyczao potencjalnych obowizkw nabywcy do rozliczenia wewntrzwsplnotowego nabycia towarw w kraju docelowym.

Kolejna wprowadzana przesanka materialna do opodatkowania dostawy wewntrzwsplnotowej stawk 0 proc. VAT to prawidowe wykazanie transakcji w skadanej informacji podsumowujcej. Aktualnie transakcje wewntrzwsplnotowe s wykazywane winformacji podsumowujcej, jednake bdy czy braki wtym zakresie nie maj wpywu na moliwo stosowania stawki 0 proc. VAT. Po nowelizacji, w przypadku popenienia bdu w wykazanej informacji podsumowujcej, zastosowanie znajdzie kara wpostaci krajowej stawki. Jednake nie zawsze. Wyjtek bdzie stanowia sytuacja gdy podatnik naleycie pisemnie wyjani uchybienie naczelnikowi urzdu skarbowego.

Zgodnie z uzasadnieniem do zmienianej ustawy, przykadami przypadkw, w ktrych organy podatkowe uznayby, e dostawca naleycie uzasadni swoje uchybienie s:

- dostawca wykaza wewntrzwsplnotow dostaw towarw w informacji podsumowujcej w bdnym okresie.

- dostawca popeni niezamierzony bd w odniesieniu do wartoci danej dostawy.

- dostawca przez pomyk poda stary numer identyfikacji podatkowej nabywcy, ktry uleg zmianie w wyniku przykadowo restrukturyzacji.

Analogiczne przesanki zostay zaprezentowane w wyjanieniach Komisji Europejskiej.

Majc na uwadze wprowadzane zmiany, kluczowe jest zweryfikowanie przez podatnikw czy posiadaj oni waciwe i wane numery VAT UE swoich kontrahentw i czy zostay one zapisane w systemie fakturowym. Brak podania numeru VAT UE kontrahenta na fakturze bdzie skutkowa koniecznoci opodatkowania dostawy stawk krajow. Mimo e przepis wprost nie stanowi, i podanie numeru VAT UE przez nabywc mona wykaza wycznie poprzez wskazanie tego numeru na fakturze, to jednak naley to uzna za najprostszy sposb udokumentowania tego faktu.

Naley rwnie pilnowa obowizkw raportowych, tj. prawidowego i terminowego skadania informacji podsumowujcych.

Dokumentacja uprawniajca do stawki 0 proc. VAT

Prawidowe dokumentowanie transakcji wewntrzwsplnotowych na potrzeby zastosowania stawki 0 proc. od zawsze wywoywao problemy praktyczne. Jednym z wymogw do zastosowania tej stawki do dostaw wewntrzwsplnotowych jest m.in. posiadanie dowodw, e towary zostay wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy na terytorium innego pastwa czonkowskiego. Przepisy ustawy o VAT, a konkretnie art. 42 ust. 3 ustawy oVAT precyzuj, e dowodami takim s dokumenty przewozowe, z ktrych jednoznacznie wynika e towary zostay dostarczone do miejsca ich przeznaczenia na terytorium pastwa czonkowskiego, atake specyfikacja poszczeglnych sztuk adunku. Ustawa o VAT zawiera rwnie katalog dokumentw uzupeniajcych, ktrymi mona si posuy gdy dokumenty przewozowe i specyfikacja nie potwierdzaj jednoznacznie dostarczenia towarw do nabywcy w innym pastwie czonkowskim (art. 42 ust. 11 ustawy o VAT).

W przeszoci, na tej podstawie organy podatkowe twierdziy, e dokument przewozowy CMR (w szczeglnoci podpisany przez odbiorc wpozycji 24) jest niezbdnym dokumentem do zastosowania stawki O proc. VAT, a jego brak, nawet w sytuacji zgromadzenia dokumentacji alternatywnej, dowodzcej wywozu towaru poza terytorium Polski nie daje prawa do zastosowania stawki 0 proc. VAT. Z pomoc wwczas przysza uchwaa NSA z 11 padziernika 2010 r. (I FPS 1/10), zgodnie zktr dla zastosowania stawki 0 proc. przy wewntrzwsplnotowej dostawie towarw wystarczajcym jest, aby podatnik posiada jedynie niektre dowody, o jakich mowa w art. 42 ust. 3 ustawy oVAT, uzupenione dokumentami, wskazanymi w art. 42 ust.11 ustawy o VAT lub innymi dowodami, o ile cznie potwierdzaj fakt wywiezienia idostarczenia towarw do nabywcy znajdujcego si na terytorium pastwa czonkowskiego innym ni terytorium kraju. Na podstawie uchway ugruntowaa si praktyka, e brak dokumentu CMR (lub te niepodpisany CMR w pozycji 24, uzupeniony inn dokumentacj) nie oznacza automatycznie kopotw ze stawk O proc. VAT na dostawach wewntrzwsplnotowych.

UWAGA!

Wprowadzane na poziomie unijnym zmiany w zakresie dokumentacji do dostaw wewntrzwsplnotowych, gdzie jednym z dokumentw wskazanych w przepisach jako dajcych prawo do stawki 0 proc. VAT jest podpisany dokument CMR nakazuj zastanowi si czy dorobek polskiego orzecznictwa, potwierdzajcy moliwo dokumentowania dostaw wewntrzwsplnotowych dla potrzeba stawki 0 proc. VAT innymi dowodami nadal bdzie respektowany przez organy podatkowe.

Od 1 stycznia 2020 r. weszy wycie nowe przepisy w zakresie dokumentowania dostaw wewntrzwsplnotowych. Zmiany wynikaj z rozporzdzenia wykonawczego Rady (UE) 2018/1912 z 4 grudnia 2018r. zmieniajcego rozporzdzenie wykonawcze UE nr282/2011 wodniesieniu do niektrych zwolnie zwizanych z transakcjami wewntrzwsplnotowymi (dalej: rozporzdzenie). Przepisy rozporzdzenia nie wymagaj implementacji w drodze ustawy do krajowego porzdku prawnego obowizuj one bezporednio.

Zgodnie z rozporzdzeniem, dla zastosowania zwolnienia (w Polsce stawki Oproc. VAT) do dostaw wewntrzwsplnotowych wprowadzono instytucj domniemania, pozwalajc uzna e towary zostay przetransportowane z jednego pastwa czonkowskiego do drugiego. Przepisy unijne kad nacisk na dokumenty wydane przez inne podmioty ni nabywca isprzedawca. Nowe przepisy wymagaj bowiem, aby dowody dajce podstawy do domniemania byy wydane przez dwie rne strony, niezalene od nabywcy i od sprzedawcy iod siebie nawzajem. Du rol w spenieniu wymogw domniemania bd odgryway wic firmy transportowe i logistyczne. Instytucja domniemania nie bdzie miaa zastosowania gdy sprzedawca lub nabywca transportuj towary wasnymi rodkami transportowymi (nie zostan wypenione przesanki domniemania).

Na przykad, domniemanie wywozu bdzie miao zastosowanie gdy podatnik udokumentuje wywz dwoma dowodami takimi jak podpisany dokument CMR (w poz. 24) oraz bankowe potwierdzenie zapaty za transport towarw >patrz ramki wyej.

UWAGA!

Spenienie warunkw domniemania bdzie dawao podatnikowi pewno co do moliwoci zastosowania stawki 0 proc. VAT do dokonanej dostawy. Ciar dowodu, e towary nie zostay wywiezione, tj. obalenie domniemania bdzie spoczywao na organie podatkowym. Do obalenia domniemania moe doj na przykad podczas kontroli podatkowej gdy organy podatkowe zweryfikuj, e towary znajduj si nadal w magazynie podatnika lub gdy organy podatkowe powezm informacje o np. kradziey czy zniszczeniu towaru podczas transportu.

Co istotne jednake wprowadzane przepisy unijne wzakresie domniemania nie przekrelaj moliwoci udowodnienia wywozu na podstawie aktualnie obowizujcych przepisw krajowych.

Takie podejcie potwierdza uzasadnienie do zmian do ustawy o VAT. Zgodnie z uzasadnieniem: niespenienie warunkw domniemania nie oznacza automatycznie, e stawka O proc. nie bdzie miaa zastosowania. Wtakiej sytuacji na dostawcy ciy obowizek udowodnienia winny sposb, zgodnie z przepisami ustawy oVAT, e warunki zastosowania stawki O proc. zostay spenione.

Analogiczne stanowisko zostao zaprezentowane wwyjanieniach Komisji Europejskiej.

Z uwagi na opisane wczeniej wtpliwoci z dokumentowaniem dostaw wewntrzwsplnotowych na bazie krajowych przepisw wielu podatnikw ubiegao si o interpretacje indywidualne prezentujc stanowisko, e inne ni CMR dokumenty uprawniaj do stawki 0 proc. (np. potwierdzenie odbioru towarw przez nabywc). Na tak formuowane wnioski organy podatkowe udzielay pozytywnych odpowiedzi. Aktualnie nasuwa si wtpliwoci czy po implementacji zmian w zakresie art. 42 ustawy o VAT, tj. wzakresie numeru VAT UE nabywcy czy obowizku prawidowego wykazania transakcji w informacji podsumowujcej, wydane uprzednio interpretacje nie strac swojej mocy ochronnej. Co do zasady, interpretacja podatkowa chroni podatnika do czasu zmiany przepisw, na podstawie ktrych zosta wydana. Nie kada jednak zmiana przepisw oznacza, e interpretacja przestaje obowizywa. W ocenie autorw, po zmianie art. 42 ustawy o VAT bdzie nadal obowizywaa ta sama norma prawna w zakresie dokumentacji (art. 42 ust. 1 pkt 2 oraz ust.3 ustawy o VAT). Zmiany te nie powinny mie wpywu na moc ochronn interpretacji wzakresie dokumentacji do dostaw wewntrzwsplnotowych. Trudno jednake przewidzie jak do sprawy podejd organy podatkowe.

Agnieszka Smoliska-Winioch Dyrektor w dziale VAT KPMG, doradca podatkowy

Marek Bielawski Starszy Manager w dziale VAT KPMG, doradca podatkowy

Warunki domniemania wywozu towaru

Transport zlecony przez sprzedawc:

- sprzedawca wskae, e towary zostay wysane lub przetransportowane przez niego lub przez osob trzeci dziaajc na jego rzecz, oraz

- jest w posiadaniu co najmniej dwch niebdcych ze sob wsprzecznoci dowodw opisanych w Grupie A bd jednego dowodu z Grupy A i jednego z Grupy B, wydane przez dwie rne strony, ktre s niezalene od siebie nawzajem, od sprzedawcy iodnabywcy.

W przypadku gdy transport zlecony przez nabywc:

- sprzedawca bdzie w posiadaniu pisemnego owiadczenia nabywcy potwierdzajcego, e towary zostay wysane lub przetransportowane przez nabywc lub przez osob trzeci dziaajc na rzecz nabywcy, oraz wskazujcego pastwo czonkowskie przeznaczenia towarw, oraz

- sprzedawca bdzie w posiadaniu co najmniej dwch niebdcych ze sob w sprzecznoci dowodw opisanych w Grupie A bd jednego dowodu z Grupy A i jednego z Grupy B, wydane przez dwie rne strony, ktre s niezalene od siebie nawzajem, od sprzedawcy i od nabywcy. -

Lista dokumentw niezbdnych dla potrzeb domniemania wywozu towaru

Grupa A

Dokumenty odnoszce si do wysyki lub transportu towarw, takie jak:

- Podpisany list przewozowy CMR.

- Konosament.

- Faktura za towarowy przewz lotniczy lub faktura od przewonika towarw.

Grupa B

- Polisa ubezpieczeniowa w odniesieniu do wysyki lub transportu towarw lub dokumenty bankowe potwierdzajce zapat za wysyk lub transport towarw.

- Dokumenty urzdowe wydane przez organ wadzy publicznej, na przykad notariusza, potwierdzajce przybycie towarw do pastwa czonkowskiego przeznaczenia.

- Powiadczenie odbioru wystawione przez prowadzcego magazyn w pastwie czonkowskim przeznaczenia, potwierdzajce skadowanie towarw w tym pastwie czonkowskim. -

Themes
ICO